Sign up
« Trước | Sau»
LỄ HỘI HOA PƠ LANG
vanconghung | 13 Mar, 2009, 14:07 | PHÓNG SỰ, BÚT KÝ, GHI CHÉP VĂN CÔNG HÙNG | (3958 Reads)
PƠ LANG  LỄ HỘI

          Con gái như phô như bày hết vẻ đẹp trời cho, những đường cong, những khối tròn, những lúng liếng, những mơ màng... còn con trai thì cứ như ngây ngây say

------------------

          Đang là mùa đẹp nhất ở Tây Nguyên. Trên một chuyến xe xuống Krông Pa, mấy anh em nhà văn chúng tôi lan man với nhau đủ thứ, rồi loanh quanh lại quay về... lễ hội. Lâu rồi không còn thấy những cái sợi bông mỏng tang trắng xóa bay lơ lửng trên trời Pleiku vương vào đầu vào áo mọi người vào cữ tháng này nữa. Tự nhiên tôi nhớ những cái sợi bông ấy là bởi, hồi mới lên Tây Nguyên, cứ khi nào thấy cái sợi bông ấy bay lửng lơ trên trời là Tây Nguyên có lễ hội, là Tây Nguyên vào mùa lễ hội. May sao, ven đường xuống Krông Pa, cái đường 25 ấy, vẫn còn những cây pơ lang rất đẹp. Những cây pơ lang đứng cô lẻ bên đường, bung lên trời những tàn lửa chói chang làm nao nao lòng những kẻ duy mỹ ham xê dịch chúng tôi. Pơ lang thường xuyên nhắc về lễ hội. Nhìn thấy pơ lang lại thấp thoáng tưng bừng lễ hội. Thường thì mỗi khi đâm trâu, người ta trồng một cây pơ lang làm cọc nêu. Bỏ mả (pơ thi) người ta cũng trồng cây pơ lang, vì thế cứ đếm cây pơ lang ta có ngay số lượng những lễ mà người làng ấy đã làm. Pơ lang thực ra là cây hoa gạo ở đồng bằng, là cây mộc miên ở phía bắc, cái tên mộc miên rất hay, vừa lãng mạn vừa cổ kính, nhưng cái tên pơ lang nghe lại cứ nao nao một nỗi nhớ nhà. Nhớ ngày xưa, cái thời Tây Nguyên còn là một bí ẩn với nhiều người ở đồng bằng, một hoa khôi của Gia Lai làm ở xí nghiệp In đi đâu cũng được các chàng trai thành phố đồng bằng gọi là "Pơ Lang của anh ơi". Cô này người Kinh nhưng đi đâu cũng bảo mình là Hơ Lan người Ba Na, gọi riết một hồi thành Pơ Lang, chết cái tên ấy. Rồi đến một đoàn cải lương Gia Lai thứ thiệt cũng lấy tên đoàn Hoa Pơ Lang nổi đình nổi đám một thời. Có thời mấy nhạc sĩ Gia Lai làm một cuốn sách, đã cố công nhờ một họa sĩ vẽ thật giống một bông hoa pơ lang làm bìa sách. Pơ lang ở Tây Nguyên có hai loại, loại có bông bay trắng xóa vào dịp tháng ba tháng tư, thân không có gai, và loại hoa đỏ rực như đốt cháy cả bầu trời cũng vào cữ tháng ấy thân có gai. Ngoài ra ở Tây nguyên mùa này còn một loại cây nữa cũng giống pơ lang, nó là loại vông rừng, hoa cũng rất đỏ, rất rực rỡ. Nhắc vông rừng lại nhớ vông đồng, là cái cây ngô đồng nổi tiếng trong thơ: Ngô đồng nhất diệp lạc/Thiên hạ cộng tri thu- Một chiếc lá ngô đồng rụng, thiên hạ đều biết mùa thu đang đến... Ở Huế có mấy cây ngô đồng như thế, người ta xếp nó vào loại "Huế bảo"- tương đương quốc bảo, giữ gìn và bảo tồn với chế độ đặc biệt như bảo tồn hệ thống đền đài lăng tẩm, ngày xưa vua Minh Mạng đã phải cho khắc nó lên Du đỉnh trong hệ thống Cửu Đỉnh nổi tiếng đặt trong đại nội biểu hiện uy quyền của triều đình. Khi viết đến đây, tôi đã tốn năm cú điện thoại cho nhà văn và là một kỹ sư nông nghiệp- anh Phạm Đức Long, anh này lại tốn đến bốn cú điện thoại nữa (cho chắc chắn) cho hai chuyên gia đầu ngành lâm nghiệp ở Gia Lai để xác định một điều rằng, cái cây vông cổ thụ ở đường Nguyễn Du, đoạn phía trên, bên hông sở Y Tế ấy, có phải là cây ngô đồng không. Kết quả một người khẳng định là Ngô đồng, còn một người bảo nó là Vông đồng, còn ngô đồng chỉ có trong tưởng tượng, nó như lá diêu bông của Hoàng Cầm ấy. Tôi thiên về ý người trước, chỉ bởi người sau bảo Ngô đồng chỉ có trong tưởng tượng, trong khi nó đang tồn tại ở Huế, mà đến mấy cây, có cả trên cửu đỉnh từ cách đây mấy trăm năm. Và rất nhiều trong thơ, cả ca dao nữa: Chiều chiều ra đứng Tây lầu Tây, thấy cô tang tình gánh nước, tưới cây tưới cây ngô đồng. Rồi: Ô hay, buồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi! Vàng rơi! Thu mênh mông... Nhưng lại cũng phải nói điều này, rằng cái cây ngô đồng tôi thấy ở Huế ấy, nó... khác cây ở đường Nguyễn Du này. Nhưng dù thế nào, nó cũng là giống cây quý. Thế mà cách đây mấy năm, suýt nữa cái cây này đã được... chặt hạ?...

He he, đang xoang đấy-Ảnh Phan Thị Vàng Anh chụp

 

          Tháng này là mùa hội, người Tây Nguyên gọi là Ning Nơng, ăn chơi quên ngày tháng, bao nhiêu sinh lực của cải của cả năm đổ ra cho lúc này, người ta đắm đuối với nhau, với trời với đất, với thiên nhiên cây cỏ, người ta trao nhau tất cả những gì dành dụm trong năm trong cuộc đời, trao vô tư, không toan tính, không vụ lợi... Tôi đã từng được dự những lễ hội như thế ở tại đất Krông Pa này, đắm say và tình tứ, hòa nhập và si mê, những con người phóng khoáng và hiền minh đã cho tôi hiểu thế nào là tự do, thế nào là ý nghĩa đích thực của cuộc sống, thế nào là niềm vui bất tận khi mình được sống hết mình, thở hết mình, đắm đuối hết mình với những gì mình thích, mình yêu và mình thấy thoải mái.

          Chán nhất của lễ hội hiện nay là khi nó được bàn tay đạo diễn của một vài nhà "thông thái" người Kinh. Đây là những người cái gì cũng biết nhưng rốt cục lại chả biết gì cả. Họ tự cho mình cái quyền can thiệp vào, sắp xếp lại, thậm chí là thay đổi, thay đổi cơ bản kết cấu và cả chi tiết lễ hội. Mà thế thì nó không còn là lễ hội, nó trở thành văn nghệ quần chúng, thành biểu diễn. Cái khác nhau giữa lễ hội dân gian và văn nghệ quần chúng chính là ở tính tự nhiên của nó. Ở lễ hội dân gian, không có diễn viên, không có khán giả, tất cả hòa nhập trong một không gian tuyệt vời, một thời gian không hạn định, lễ nghiêm ngặt, hội hết mình trong một niềm tin trong trẻo nhân hậu vào Yang, vào niềm tin và vào chính mình. Còn văn nghệ quần chúng là diễn, có bàn tay đạo diễn của người khác, nó dùng để thi thố, nó phục vụ cho... cán bộ và không vô tư, nó vụ lợi, vì... giải thưởng, vì những điều ngoài nghệ thuật...

          Trong các lễ hội tôi đã được tham gia thì bình dị nhất là lễ hội cơm mới, sôi nổi nhất (và cũng hồi hộp nhất) là lễ ăn trâu, lâu nhất, nhiều nhất là lễ pơ thi... Lễ hội cơm mới, tiếng Bana là Sa Mơk, tức ăn cốm, mà ăn cốm thì tránh sát sinh. Tránh chứ không cấm. Thế nên vẫn có thịt, nhưng chủ yếu là cơm và rượu. Còn lễ ăn trâu thì đương nhiên là phải đâm trâu, rồi sau đó lầ ăn trâu. Nhiều người yếu bóng vía và tỏ ra ta đây nhân văn, bèn lên án tục đâm trâu, cho là con người ác, man rợ, không cao thượng... họ làm như cả đời họ, hay người thân của họ chưa từng cắt cổ một con gà, một con vịt, thậm chí là con chim bồ câu... Lễ pơ thi thì rất nhiều bò và rượu. Tôi đã chứng kiến một cái lễ pơ thi ở huyện Chư Păh cũ, người ta đã giết hàng trăm con trâu và uống đến hàng nghìn ghè rượu trong liên tục gần hai mươi ngày. Người Tây Nguyên theo tín ngưỡng vạn vật hữu linh, vì thế các lễ, kèm theo nó là hội, nhiều là đương nhiên. Vòng đời con người bắt đầu từ lễ thổi tai cho đến lễ pơ thi, vòng đời cây cũng thế, luôn được đặt trong hệ thống tín ngưỡng, bởi cái cây nó không chỉ là cái cây, nó chính là ý chí của trời, của Yang, là khát vọng của con người ở cái thời mà khoa học còn rất tù mù, người ta lý giải cuộc sống bằng những giấc mơ, bằng những cắt nghĩa vào thượng đế, vào những quy luật siêu nhiên...

          Mùa này Tây Nguyên đẹp lắm. Nắng thì vàng, mây thì xanh, gió thì ào ạt, pơ lang nở hết mình và con người thì phát tiết rực rỡ. Con gái như phô như bày hết vẻ đẹp trời cho, những đường cong, những khối tròn, những lúng liếng, những mơ màng... còn con trai thì cứ như ngây ngây say... Nếu có điều kiện, bạn hãy về làng, hòa vào một lễ hội nào đó, và say

 


Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=139364

[1]

Không tưởng tượng đâu, ở quê em người ta không gọi là cây vông, người ta gọi là cây ngô đôồng á.

[góp ý]| Viết bởi Cơm Nguội | 13 Mar 2009, 14:31

[2]

VCH đang...viêm xoang thì có . He he. Múa gì mà cứng như củi khô

[góp ý]| Viết bởi hoalucbinh | 13 Mar 2009, 14:36

[3] Gửi VCH

Em là Hoa Pơ Lang
Anh là Cây Pơ Lang
Văn Công Hùng vác xẻng
Bứng cả cây về làng!

Vứt xẻng làm điệu Xoang.
Chưa đọc hết. Vội đi phục vụ ND. Tối đọc tiếp được không? Để giành nha Hùng!

[góp ý]| Viết bởi TĐ | 13 Mar 2009, 15:00

[4]

Không tưởng tượng đâu, ở quê em người ta không gọi là cây vông, người ta gọi là cây ngô đôồng á.

[góp ý]| Viết bởi Cơm Nguội
-----------------
Chào Cơm... không nóng. Mừng quá, thế là có đồng minh gọi đấy là cây Ngô đồng. Tớ cũng thích gọi Ngô đồng cho nó... sướng vì cổ kính và nên thơ.

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 15:07

[5]

Ok. Sang năm mùa này lên, đi coi, viết lại xem hay hơn không.
Hu Hu

[góp ý]| Viết bởi Nguỹen Quang Vinh | 13 Mar 2009, 15:07

[6]

Chào Bác Văn! Lâu vào thăm Bác thấy, đọc các bài viết, bài trả lời phỏng vấn của Bác... em biết là Bác vẫn khỏe và rất khỏe nữa là đằng khác hihi và em rất vui mừng vì điều đó! Cầu cho Bác khỏe mãi và viết mãi Bác Văn nhé!


[góp ý]| Viết bởi nhatvuong | 13 Mar 2009, 15:16

[7]

VCH đang...viêm xoang thì có . He he. Múa gì mà cứng như củi khô

[góp ý]| Viết bởi hoalucbinh |
-------------
Hehe Lục bình, thực ra cái ảnh này chụp lúc đang huyên thuyên với em Phan Thị Vàng Anh. Đang giải thích cho em về tục Ngã mít (nó tương tự như ngủ thăm ở một số vùng ấy), rồi nhân đấy tán qua vài vài việc khác, nên trông mặt phởn phơ như... trâu thấy... nước mía.

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 15:16

[8] Bác Tấn Định

Em là Hoa Pơ Lang
Anh là Cây Pơ Lang
Văn Công Hùng vác xẻng
Bứng cả cây về làng!

Vứt xẻng làm điệu Xoang.
Chưa đọc hết. Vội đi phục vụ ND. Tối đọc tiếp được không? Để giành nha Hùng!

[góp ý]| Viết bởi TĐ |
----------
Bác vất vả quá, đọc cái bài ngắn xịt mà phải hai lần...
Nhưng mà như thế nó sẽ tăng số lượt người đọc cho blog của em hehe...

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 15:25

[9] Bọ Vinh

Ok. Sang năm mùa này lên, đi coi, viết lại xem hay hơn không.
Hu Hu

[góp ý]| Viết bởi Nguỹen Quang Vinh |
--------------
Mắc mớ chi bọ khóc, bọ lên chắc chắn là viết hay hơn, vì nó... lạ. Một lần lạ bằng một tạ lần quen, hehe...

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 15:30

[10]

Chào Bác Văn! Lâu vào thăm Bác thấy, đọc các bài viết, bài trả lời phỏng vấn của Bác... em biết là Bác vẫn khỏe và rất khỏe nữa là đằng khác hihi và em rất vui mừng vì điều đó! Cầu cho Bác khỏe mãi và viết mãi Bác Văn nhé!

[góp ý]| Viết bởi nhatvuong |
----------
Chào Nhất Vương, phải khỏe chứ, khỏe thì mới chiến thắng được... địch chứ. Bọn địch chỉ mong ta yếu đi là chúng... vùng lên. Có câu khẩu hiện nổi tiếng một thời: Sức khỏe quý hơn vàng, sạch làng tốt ruộng- họ treo đầy các đường phố, tớ học theo và tớ... khỏe, hehe

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 15:36

[11]

hahahhaa Đúng là Bác Văn khỏe thật, chất giọng vẫn hào sảng , đã lắm! Đúng là là Bác có khối thằng giặc mong cho Bác yếu đi thật đấy hihi. Nhưng nghe giọng và hình(ảnh) của Bác hôm nay em biết là Bác lên cân và rất khỏe hehehehe. xin chúc mừng Bác về tất cả nhé

[góp ý]| Viết bởi nhatvuong | 13 Mar 2009, 15:54

[12]

Ảnh này Nguyễn Hồng Hải, tức nghonghaivtv tặng, hehe:

http://farm4.static.flickr.com/3541/3322743280_041fd509c2.jpg?v=0

Chao ơi là hoa mận bắc hà, bao giờ ta được ngồi dưới nó mà... làm thơ.

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 15:55

[13]

Ối giời ơi. Sang đây mới biết là mình đã cắt ảnh (không phải cắt đất nhé) dâng...tặng Tây Nguyên. Dưng mà đây không phải là hoa mận Bắc Hà. Chính xác là hoa mận Sa Pa.

Còn cái lễ hội Hoa Pơ lang, bác tả làm em thèm. Lần sau đi đâu thì hú lên một tiếng. Ai lại đi im im như thế...

[góp ý]| Viết bởi nghonghaivtv | 13 Mar 2009, 16:03

[14] Nguyễn Hồng Hải

Ơ tớ tưởng Bắc Hà là Lào Cai, mà Sapa thì của Lào Cai, đương nhiên Sapa bằng bắc hà, đương nhiên mận Sa Pa là mận bắc Hà, hehe...

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 16:11

[15] bác H ơi

Công nhận tướng bác đang xoang trông hoành tráng thật. Y như bác đang oánh bóng chuyền. He.He

[góp ý]| Viết bởi Hoàng Công Tâm | 13 Mar 2009, 19:00

[16]

Ở Tây Nguyên, người ta nói tới hay cây có tiếng trong thơ văn, và rất hình tượng với những ai chưa biết hết Tây Nguyên, đó là cây Kơ nia, cây Pơ lang và hoa của nó: hoa Pơ lang. Nghe anh tả, hóa ra cây Pơ lang là cây gạo, hoa Pơlang là hoa gạo; lại có cả hoa trắng!
Còn cái đoạn cây ngô đồng thì có vẻ, khônng nhất quán lắm trong văn thơ. Theo tôi cây ngô đồng không thể là cây gạo, cây vông... Tôi không biết cây ngô đồng ở phố Nguyễn Du thế nào(hôm nào tôi cất công đến, hỏi và xem thế nào), ở Huế ra làm sao. Nhưng ở miền Trung cây ngô đồng có từ Thanh Hóa đổ vào Thừa Thiên, đó là cây to, thân có gai, cao, là to, xanh mướt, có quả tròn theo tâm là cuống quả. Quả già có các múi cứng, trẻ con hái và làm bánh xe đồ chơi...
Chuyện thực vật học thế này thì e cần đến chuyên gi thôi.
Còn quay qua chuyện lễ hội. Anh nói đến cái đoạn mấy ông người kinh tưởng cái gì cũng biết nhưng hóa ra không biết cái gì. Thật tuyệt, đúng như vậy đó. Truyền thống, cổ tục, văn hóa dân tộc là cái tự nhiên của một cộng đồng, không thể làm theo nghị quyết, theo sự 'chỉ đạo' của những người không biết gì về văn hóa Tây Nguyên, thế cho nên khi 'biểu diễn' mặt cứ đực ra như mót ỉa cả! Vì nó là sự gượng gạo, theo chỉ đạo, hoặc chỉ để tuyên truyền, quay phim chụp ảnh.
Tôi thấy nhiều phóng sự có 'đạo diễn' xem mà tức oi ói. Ai đời người nông dân làm ruộng mà lại mặc áo hoa đẹp bao giờ! vân vân, vân vân và vân vân anh Hùng à!
Đôi lời nói sao cho hết
Bài viết của anh rất hay!
Cảm ơn!

[góp ý]| Viết bởi Bảy Thi | 13 Mar 2009, 19:35

[17] Bác Hoàng Công Tâm

Công nhận tướng bác đang xoang trông hoành tráng thật. Y như bác đang oánh bóng chuyền. He.He

[góp ý]| Viết bởi Hoàng Công Tâm
--------------
Thực ra là xoang kiểu... gà trống múa, hehe

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 13 Mar 2009, 19:57

[18] Anh Bảy Thi

đó là cây to, thân có gai, cao, là to, xanh mướt, có quả tròn theo tâm là cuống quả. Quả già có các múi cứng, trẻ con hái và làm bánh xe đồ chơi...
----------
Theo như anh tả thì nó đích thị là cây... gạo. hồi nhỏ ở ngoài bắc tôi cũng hay lấy nó làm bánh xe chơi. Lấy một cái que tre dài chẻ ra một tí, lấy cái đũa cắt lấy một đoạn luồn qua cái quả gạo (có nơi gọi là cáo) là thành cái bánh xe, cứ thế đẩy đi. Cái cây ở Nguyễn Du là cây này.
Tôi có vào trang của anh đọc thơ, không thấy anh giới thiệu ở đâu, nhưng nghe anh bảo hôm nào đến xem cây Nguyễn Du thì chắc anh ở Pleiku. Vâng, hôm nào anh đến xem thử.
Còn cái đoạn các cha đạo diễn kia, GS Tô Ngọc Thanh hay gọi đấy là loại Văn hóa quần... đùi, nhưng các cha này phá văn hóa kinh khủng lắm. Kiến thức lõm bõm, học hành lôm côm, không chịu đọc sách, nhưng cứ có lễ hội (có tiền đầu tư của nhà nước, và họ vẽ ra để có tiền) là xông vào... đạo diễn, dàn dựng. Mà có cả một số nghệ sĩ người dân tộc mới nguy hiểm. Họ vừa xa rời cuộc sống buôn làng vừa không chịu học hỏi, cứ lấy mình làm chuẩn, nên vào tay họ là lễ hội dân gian thành văn hóa quần... đùi ngay... Cám ơn và chúc anh sức khỏe.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 13 Mar 2009, 20:07

[19]

Bác Viết hay, bài này có tứ, nhưng vẫn có 1q lỗi "Chiều chiều ra đứng Tây lầu tây" chứ không phải Hồ Tây Hà nội!

[góp ý]| Viết bởi Phạm Đức Long | 13 Mar 2009, 20:21

[20] Gửi Phạm Đức Long

Hehe, quá đúng quá đúng, nhiều khi có những cái lỗi rất ngớ ngẩn. Sửa ngay đây.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 13 Mar 2009, 20:38

[21] Gửi bác Văn Công Hùng!

Bác bảo bác đang xoang thì em cũng nghĩ là xoang, chứ nhỡ nghĩ khác bác đâm ra hỗn hào à! He he... Chúc bác cuối tuần vui!

[góp ý]| Viết bởi Từ Dạ Linh | 13 Mar 2009, 23:36

[22] Gử Từ Dạ Linh

Hehe, ảnh ấy chụp ở Kon Tum đấy. Xoang tay và cả... mồm...

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 13 Mar 2009, 23:48

[23] bác H ơi

Bác VCH ơi! nhờ bác tí việc. bác có thể mail cho tui xin một vài tấm hình nhà rông liểu mới được không bác. Nhà rông mà lợp bằng... tôn ý. Cám ơn bác trước.

[góp ý]| Viết bởi Hoàng Công Tâm | 14 Mar 2009, 05:47

[24] Bác Hoàng Công Tâm

Cái ảnh tôi đang "xoang" phía trên là nhà rông đời mới đấy bác.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 14 Mar 2009, 10:00

[25]

Hôm nào có điều kiện anh quay phim nguyên một cái lễ hội dân gian Tây nguyên post lên cho anh em xem với nhé. Đọc thấy bác tả nhiều bài về lễ hội Tây nguyên nhưng vẫn chỉ là đọc và xem mấy cái ảnh, chưa thấy thực tế. Cám ơn anh trước.

[góp ý]| Viết bởi Nguyễn Văn An | 14 Mar 2009, 15:43

[26]

Hôm nào có điều kiện anh quay phim nguyên một cái lễ hội dân gian Tây nguyên post lên cho anh em xem với nhé. Đọc thấy bác tả nhiều bài về lễ hội Tây nguyên nhưng vẫn chỉ là đọc và xem mấy cái ảnh, chưa thấy thực tế. Cám ơn anh trước.

[góp ý]| Viết bởi Nguyễn Văn An |
-----------
Vâng bạn, nếu có điều kiện (và cả tay nghề), tôi sẽ làm. đây là ý tưởng hay dấy bạn ạ.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 14 Mar 2009, 16:30

[27]

Đi hát karaoke, các sếp cứ đòi tìm bài hoa pơ lang. Thú thực hôm nay em mới nghe thông tỏ như thế về loài hoa nổi tiếng của Tây nguyên hùng vĩ. Hoá ra nó cũng giống như hoa gạo ? Hôm nào có dịp đi Tây nguyên để xem cây Kơ nia như thế nào. Hay anh viết một bài giới thiệu trước (để hôm nào đi hát karaoke em còn tự tin !)

[góp ý]| Viết bởi dhq | 14 Mar 2009, 16:46

[28]

Tôi lại vào, lại đọc bài của anh lần nữa. Có chuyện hơi ngờ ngợ: cây ngô đồng không thể là cây gạo được! Nhưng mà thôi, tôi sẽ lục tìm tư liệu, đọc xem, ngẫm sau! Đọc mấy dòng cuối của anh viết xuôi mà... thơ lắm. Xin anh cho tôi cảm tác nó như sau:

Mùa nào Tây nguyên cũng đẹp
Nắng vàng rực rỡ mây xanh
Xanh trời núi xanh hùng vĩ
Như là ở chốn thiêng linh

Gió về gió đùa ào ạt
Pơ lang phát nở hết mình

Con người rực trào phát tiết
Con gái phô bày lung linh
đường cong uốn như ngọn núi
Núi đôi khoe nở tròn xinh
môi cười lúng la lúng liếng
Vòng éo cứ thế chùng chình

Chàng trai gì mà nghê thế
Say gì mà ngây ngây im

Hãy hoà vào cùng lễ hội
Nhún nha nhún nhảy nhịp chiêng
Ù ù hoà theo tiếng gõ
Nhịp đời và cả nhịp tim

Lễ hội- Tây nguyên - Lễ hội
Đẹp nghe đẹp thế ngàn năm!

***

[góp ý]| Viết bởi Bảy Thi | 14 Mar 2009, 17:52

[29] Gửi Dư Hồng Quảng

Sáng nay tớ vừa đi gặp một nhân vật để chụp ảnh cho một bài viết mà tạp chí Đương thời sẽ in nay mai. Nhân vật này là Vẻ Kơnia, người ươm Kơnia ở Tây nguyên. Trong blog này có hai entry về Kơnia đấy, nó Ở ĐÂY
Mình sẽ post bài giới thiệu Kơnia lên, nhưng từ từ đã nhé, hehe, in báo đã.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 14 Mar 2009, 18:29

[30] Kính gửi anh Bảy Thi

Sáng nay tôi vừa ngồi với hai kỹ sư lâm sinh, họ đều khẳng định cây ấy là cây NGÔ ĐỒNG, huhu...
Cám ơn bài thơ của anh, chúc anh khỏe.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 14 Mar 2009, 18:31

[31]

Trong bài của Văn Công Hùng có nhắc đến 4 cây hiện có ở Tây Nguyên và đều đi vào tiềm thức người Tây Nguyên rất lãng mạn.
Có 2 cây người Tây Nguyên đều gọi là Pơ Lang là cây Gạo và cây Gòn (Còn gọi là cây bông gòn). Cây gạo có gai, hoa đỏ, búp lớn cánh dày (gần như búp sen), người kinh trồng ngoài đồng và có câu "Thần ở cây đa, ma ở cây gạo". Cây gạo, người Tây nguyên gọi là Pơ Lang gai. Thường làm cột để đâm trâu, xong cuộc, nó sống mọc thành đại thụ, ra hoa trong làng. Cây gòn, lá giống lá sắn (mì), nên người khu năm thường gọi cây sắn của ta, phân biệt với sắn Nhật là "mì gòn" (sắn giống cây gòn). Cây bông gòn có quả xanh lớn như búp vải, khi chín khô, sẽ nở bung, trong có những hạt như hạt tiêu, đính vào những sợi bông, bay theo gió, phát tán giống nòi khắp nơi. Cây gòn cũng có hoa đỏ nhưng nhỏ hơn hoa gạo. Người Tây Nguyên trước đây thấy hoa gòn tung bông trắng thì bắt đầu phát rẫy làm nưong.
Cây vông rừng, giống vông nem nhưng có gai và nhiều hoa hơn.
Cây vông đồng hoa ít đặc trưng, thân có gai như cây gạo, khi quả già như bánh xe.

[góp ý]| Viết bởi Phạm Đức Long | 14 Mar 2009, 18:51

[32]

Anh Văn Công Hùng thân mến. Tôi lại vô đọc đi đọc lại phần anh nói về cây Pơ lang, cây gạo, cây vông , cây ngô đồng... Là để cho vui và để hiểu biết thêm, tôi vô mạng, lục tìm các bài viết về chúng (caycanhvietnam.com; mientrung.com; Agriviet.com; hue.com; vv...), rất thú vị! Hiện tôi chưa tách bạch chúng ra từng tên gọi (cả tên khoa học) hình dáng (ảnh chụp)... được. Có thời gian anh thử xem cho vui nhé!
Chúc tốt lành
Bảy Thi.

[góp ý]| Viết bởi Bảy Thi | 14 Mar 2009, 20:13

[33]

Cảm ơn anh, thật sự thích đoạn mấy sợi bông, chao ôi!

[góp ý]| Viết bởi nguyenphuong | 14 Mar 2009, 21:18

[34] Phạm Đức Long và anh Bảy Thi

Có 2 cây người Tây Nguyên đều gọi là Pơ Lang là cây Gạo và cây Gòn (Còn gọi là cây bông gòn). Cây gạo có gai, hoa đỏ, búp lớn cánh dày (gần như búp sen), người kinh trồng ngoài đồng và có câu "Thần ở cây đa, ma ở cây gạo". Cây gạo, người Tây nguyên gọi là Pơ Lang gai. Thường làm cột để đâm trâu, xong cuộc, nó sống mọc thành đại thụ, ra hoa trong làng. Cây gòn, lá giống lá sắn (mì), nên người khu năm thường gọi cây sắn của ta, phân biệt với sắn Nhật là "mì gòn" (sắn giống cây gòn). Cây bông gòn có quả xanh lớn như búp vải, khi chín khô, sẽ nở bung, trong có những hạt như hạt tiêu, đính vào những sợi bông, bay theo gió, phát tán giống nòi khắp nơi. Cây gòn cũng có hoa đỏ nhưng nhỏ hơn hoa gạo. Người Tây Nguyên trước đây thấy hoa gòn tung bông trắng thì bắt đầu phát rẫy làm nưong.
Cây vông rừng, giống vông nem nhưng có gai và nhiều hoa hơn.
Cây vông đồng hoa ít đặc trưng, thân có gai như cây gạo, khi quả già như bánh xe.

---------
đây là ý kiến của chuyên gia nông nghiệp Phạm Đức Long, thấy có vẻ có lý lắm. Mời anh bảy Thi tham khảo.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 15 Mar 2009, 09:35

[35] Gửi Nguyên Phương

Hình như Phương có ảnh cây hoa gạo ngoài Biển Hồ. Nếu có đưa vào đây nhé.
Đây là một ảnh hoa gạo chùa Hương:

http://farm4.static.flickr.com/3069/2413166041_767a408abc.jpg?v=0

Ảnh này của bạn Hoài Vân tặng.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 15 Mar 2009, 09:41

[36]

Còn đây là ảnh Hoa Gạo của anh Phan Xi Păng gửi tặng:

http://vanconghung.vnweblogs.com/gallery/1026/175739-hoa%20gao.jpg

Cám ơn anh Phan Xi Păng

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 15 Mar 2009, 09:57

[37]

Hu hu em có cái hình cây gạo ấy nhưng hôm trước mất tiêu rồi, Chiều lên KonTum có chút việc em sẽ chụp lại nhưng không biết nó còn bông không nữa.

[góp ý]| Viết bởi nguyenphuong | 15 Mar 2009, 12:14

[38] Gửi nguyenphuong

Nếu chụp được thì tối mail cho anh nhé. Anh cũng lười.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 15 Mar 2009, 15:46

[39] Anh VCH!

Hu hu hồi chiều đi KT có đến với nàng lại nhưng Pơ Lang hết khoe sắc thắm rồi. Còn nhỏn 02 bông ở tút lút trên cao, mà cái máy của em là máy đểu, zoom hết cỡ rồi nhón cả người mà chỉ thế này thôi. Đành chờ năm sau vậy, sẽ cố gắng nhịn ... yêu để mua cái máy giống của anh Dương Minh Long.
http://i670.photobucket.com/albums/vv65/nguyenphuong1975/DSC01559.jpg
http://i670.photobucket.com/albums/vv65/nguyenphuong1975/DSC01561.jpg
http://i670.photobucket.com/albums/vv65/nguyenphuong1975/DSC01565.jpg
Khuyến mại thêm cái này vậy
http://i670.photobucket.com/albums/vv65/nguyenphuong1975/DSC01593.jpg
Chúc anh vui!

[góp ý]| Viết bởi nguyenphuong | 15 Mar 2009, 21:14

[40]

Ô hô, nó là cây bông gòn. Cám ơn chú nhé.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 15 Mar 2009, 21:45

[41] Ôi trời ơi!

Hơ hơ hơ... Ba cái hình đầu ở còm 39 đúng chính xác là Cây Gạo (Pơ Lang), còn cái hình thứ 4 không phải Gạo cũng chẳng phải Gòn.
Đây mới là cây Bông Gòn nè anh ới ời ơi...
http://i670.photobucket.com/albums/vv65/nguyenphuong1975/DSC01596.jpg

[góp ý]| Viết bởi nguyenphuong | 15 Mar 2009, 22:53

[42]

Hehe,thấy cái ảnh này bên songcuulong online, cóp về đây biếu bác. Khiép, cái lưng em áo xanh duyên thế...

http://www.vannghesongcuulong.org.vn/uploads/2007/images/1236874481.nv.jpg

[góp ý]| Viết bởi người quen | 16 Mar 2009, 14:35

[43] Thanh Hải

Có lẽ đây là lần đầu tiên Thanh Hải ghé blogs của chú VCH. Blogs này phong phú đấy chú. Chúc chú có nhiều tác phẩm hơn. Mong chú ghé thăm nhà Thanh Hải

[góp ý]| Viết bởi Thanh Hải | 16 Mar 2009, 17:06

[44] Thanh Hải

Có lẽ đây là lần đầu tiên Thanh Hải ghé blogs của chú VCH. Blogs này phong phú đấy chú. Chúc chú có nhiều tác phẩm hơn. Mong chú ghé thăm nhà Thanh Hải.

[góp ý]| Viết bởi Thanh Hải | 16 Mar 2009, 17:06

[45] Gửi Người quen

Hehe, cám ơn nhé, thằng cha đang cười toe toét trông có... duyên tệ.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 16 Mar 2009, 19:05

[46] Bạn Thanh Hải

Chào bạn, rất hân hạnh được đón bạn. tôi cũng đã vào nhà bạn. Hoành tráng lắm. Chúc bạn khỏe và blog nhiều nhé. Có điều chưa biết bạn ở đâu, chỉ biết cũng là hội viên một hội VHNT nào đó.
Thân mến.

[góp ý]| Viết bởi vanconghung | 16 Mar 2009, 22:43

[47] Bàn tý cho vui

Cây Ngô đồng khác cây Vông, tuy đều có gai> Ngô đồng trưởng thành to lớn hơn cây Vông, quả Ngô đồng tròn già làm bánh xe trẻ em chơi. Vì quả tròn lăn lóc , nên Ngô đồng không trồng vẫn mọc.

Cây Vông hay trồng làm rào dậu ,lá cây Vông, các cụ xưa hay hái luộc nấu canh ăn cho dễ ngủ, nó có chất gây buồn ngủ
Còn cây Gạo, qua bài của VCH, tôi được biết nó là cây Polang
Hai bài về Kônia và Polang rất thú vị!

[góp ý]| Viết bởi Đặng Minh Liên | 17 Mar 2009, 00:43

[48] Anh Đặng Minh Liên

Vâng, cám ơn anh. Nhưng Vông cũng có hai loại vông. Loại vông dùng để hầm với gà giò hạt sen ăn cho dễ ngủ khác với cây vông ảnh ở đầu bài, vì đấy là vông rừng. Huhu, đi sâu vào mới thấy chỉ vông với ngô, chỉ pơlang với gạo, chỉ gáo và cáo đã có bao nhiêu thú vị và cả phức tạp. Nhiều khi mới nhìn qua ta tưởng cái gì cũng biết, đến lúc đi vào mới thấy mịt mù...
Anh thức khuya quá...

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 17 Mar 2009, 07:25

[49] Phát hiện thú vị mới về cây Pơ Lang!

Anh Hùng ơi, sáng nay ngồi uống nước, em kêu chai Dr. Thanh uống. Thấy họ quẳng káo là có 9 loại thảo mộc Cung đình, tò mò xem sao thì gần bật ngửa luôn.
Thành phần cấu tạo có 0,7% Hoa Mộc Miên.
Lạ quá, ở xứ mình muốn nhìn thấy Hoa Mộc Miên cũng đã khó. Vậy họ lấy đâu ra để sản xuất với hàm lượng và số lượng lớn như thế.
Mà bán đến 10 ngàn 1 chai luôn. Hay em nghi họ quẳng cáo xạo quá???
Vật chứng đây nè anh!
http://i670.photobucket.com/albums/vv65/nguyenphuong1975/DSC01876.jpg
Photobucket

[góp ý]| Viết bởi Cu đưa | 29 Mar 2009, 11:56

[50]

http://i670.photobucket.com/albums/vv65/nguyenphuong1975/DSC01871.jpg

[góp ý]| Viết bởi Cu đưa | 29 Mar 2009, 11:59

[51] Cu Đưa

Hìhì, ai bẩu chú tin quảng cáo làm gì?

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 29 Mar 2009, 12:22

[52]

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=328741

Cây Ngô đồng này trên báo Tuổi Trẻ hôm nay.

[góp ý]| Viết bởi bạn đọc | 19 Apr 2009, 13:48

[53]

Cám ơn bạn đọc. Trong tưởng tượng của tôi, cây ngô đồng nó cũng như thế này...
Tiếc là không được xem đặc tả.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 19 Apr 2009, 14:09

[54] to VCH

Vừa rồi tôi thấy thầy Đỗ Xuân Cẩm (một người quen của em) có vào Blog của bác. Về cây Ngô đồng, bác có thể tìm đọc bài viết của ông ấy ["cây ngô đồng ở Huế"]. Ở đây, em chỉ cung cấp cho bác những thông tin sơ bộ:

1. Cây ngô đồng (Firmiana simplex)
Cây ngô đồng
2. Cây Vông đồng (Hura crepitans)
Cây Vông đồng
3. Cây Vông nem (Erythrina variegata)
Cây Vông nem

Bác chú ý phân biệt 03 cây này:
Cây Ngô đồng có lá đơn, mép lá chia thành các thùy; cây Vông đồng có lá đơn, mép lá nguyên; cây Vông nem có lá kép (thường gồm 3 lá con hay còn gọi là ba lá chét).

Riêng cây mọc ở "đường Nguyễn Du, đoạn phía trên, bên hông sở Y Tế", bác phải chụp đặc tả mới có thể góp ý cho bác được.

[góp ý]| Viết bởi Trần Phan | 25 Mar 2010, 11:39

[55] @ Phan Hoài Vy

Bạn giỏi hè, cây gì cũng thông thạo. Nhưng hình như còn thiếu ảnh cây vông nem đúng không? Mình vừa vào blog thầy Cẩm, thì có lẽ cái cây ở đường Nguyễn Du mình tả là cây gạo.
Cám ơn về sự hiểu biết tuyệt vời của bạn.

[góp ý]| Viết bởi Văn Công Hùng | 25 Mar 2010, 14:04

[56] Cây Vông đồng-Ngô đồng

Bài viết của bạn VCH khá hay, có nhiều vốn sống về Tây Nguyên. Nhưng có đôi chút cần xem lại bạn nhé: Mọi người đang tìm cây Ngô đồng (Vông đồng?) nhưng bài của bạn lan man với PTVàng Anh thế nào mà chuyển sang Pơlang(Hoa gạo-Mộc Miên). Tôi đã từng sống 10 năm ở Buôn Ma Thuột, cũng được ăn cơm gần khắp các huyện ở Đăk Lăk, Đăk Nông, Gia Lai và Kon Tum rồi. Bài viết của bạn cho tôi nhớ nhiều kỷ niệm xưa. Nhưng xin trao đổi thêm chút nhé. Cây Pơlang chính là cậy Hoa gạo-tiếng Hán Việt gọi là Mộc Miên rất hay(có bài hát về nó rồi nhỉ). Cây Ngô đồng do bạn Trần Phan viết là rất đúng. Tôi thấy ở Miền Trung Trung Bộ cây Ngô đồng được trồng thành cây lấy bóng mát ngoài QL1A, lá cây xanh mướt và bóng rợp mát. Còn cây Vông đồng có lẽ thân to hơn Vông Nem nhiều, cuối mùa Xuân cũng thấy có hoa đỏ chót như hoa Pơlang nhưng cánh hoa nhọn và nhỏ hơn, đôi khi dễ nhầm Hoa Gạo. Các bạn ở Hà Nội có thể ra vườn hoa cạnh hồ Hoàn Kiếm, gần cổng đền Ngọc Sơn, đi vào cổng thấy vườn hoa bên trái, chỗ đó có cả cây Hoa Gạo và mấy cây Vông Đồng, không phải Ngô Đồng, càng không phải cây Pơlang nhé.
Chúc bạn có nhiều bài viết hay!

[góp ý]| Viết bởi Quang Tùng | 27 Jun 2012, 13:14

Thêm góp ý
 authimage