Văn Công Hùng

THƠ ĐANG TRÊN ĐƯỜNG

vanconghung — Thu, 11 Mar 2010 07:39:29 +0700

Chú ý nhé, trên ĐƯỜNG chứ không phải trên... GIƯỜNG.

Đúng ngày thơ VN, báo Văn Nghệ trẻ phát hành, có bài phỏng vấn của em Kiều Thu Huyền xinh đẹp, TKTS bổn báo, với các nhà thơ Văn Chinh, Mai Văn Phấn và... mỗ.

Phỏng vấn thì ai cũng trả lời được, nhưng trả lời cho hay thì khó (tất nhiên nó phụ thuộc vào người hỏi nữa)- lại nhớ báo Văn học và tuổi trẻ nhờ tớ pv Nguyễn Ngọc Tư cho số tháng 3 ngày đờn bà, Tư nhận lời rồi, tớ mail câu hỏi, Tư lờ lớ lơ từ trước tết tới giờ, có thể là tại tớ hỏi không hay. Tớ trả lời cũng không hay, và vì không hay nên post lên đây, chứ nếu hay thì ém lại bán cho báo nữa...

--------------------

Kiều Thu Huyền: -Chúng ta vẫn đang tranh luận về những thay đổi có cả những cái đã được và chưa được của thơ trẻ hiện nay, vậy cá nhân anh đánh giá như thế nào về ý kiến trái chiều nhau đó.

Nhà thơ Văn Công Hùng:- Mỗi thời đại có cách lập ngôn và phát ngôn của mình. Nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố cả chủ quan và khách quan. Thời nào thì cũng có thơ hay và thơ dở, có thơ đích thực và thơ làm dáng. Với lại đích thực với người này thì lại làm dáng với người kia và ngược lại. Thời nào thì cũng phải lọc giữa ngổn ngang hàng trăm bài thơ ra một bài hay, cũng như thế giữa hàng trăm cái tên ra một cái tên. Vậy nên tôi nghĩ chả việc gì phải tranh cãi về cái được hoặc chưa được của thơ trẻ. Nó phải phát triển thì mới có đỉnh. Nó phải có nền thì mới có top chứ. Tất nhiên không tránh khỏi những ngộ nhận, những thứ chưa phải thơ bị thổi lên thành thơ. Nhưng điều đó cũng là bình thường trong bất cứ sự phát triển nào. Có thể có nhà thơ hôm nay đang rất nổi tiếng, ngày mai chả ai nhớ nữa, và cũng có thể có ai đang lẩn khuất đâu đó đến lúc nào đó lại rực rỡ phát sáng. Với thơ cần kiên nhẫn. Tôi hơi dị ứng với những ồn ào, nhưng cũng chấp nhận, coi đấy là một phần của đời sống thơ, bởi nếu chỉ lặng lẽ thì công chúng nhiều người chả quan tâm đến thơ.

Kiều Thu Huyền: -Thời đại nào sẽ có sản phẩm của thời đại đó. Và chúng ta đang được/ bị tận hưởng sản phẩm của thời đại @. Thơ trên mạng, thơ trên blog, web nhiều hơn thơ in báo, và cũng từ đó chúng ta lại được đọc, và hưởng thụ thơ nhiều hơn. Điều đó đem lại những cái lợi/ hại gì?

Nhà thơ Văn Công Hùng: -Quả là bây giờ đọc thơ báo giấy có vẻ vẫn như chính thống hơn, vì nó còn qua một hệ thống biên tập, còn thơ trên web, trên blog là thơ tươi roi rói, nó bị coi là không chính thống vì tác giả viết xong tự đưa lên mạng, bạn đọc comment (hoặc có khi chính mình... comment tự sướng) coi như là sự đánh giá của công chúng. Cái nhãn tiền của mạng là có thơ đọc nhiều hơn, dân "nghiện" thơ có thể thỏa cơn của mình suốt ngày. Nhưng cũng có điều bất lợi là có khi bị "lạc" giữa một biển thơ dẫn đến lệch chuẩn. Điều này đòi hỏi người sáng tác và cả thưởng thức thơ phải tự trang bị, tự nâng chuẩn của mình lên rất nhiều. Dù sao thì cả thơ in giấy và thơ mạng cùng phát triển song song, chả cái nào thay thế được cái nào, bằng chứng là có rất nhiều nhóm bạn thơ blog lâu lâu lại tụ họp thơ blog lại in thành sách. Biên tập viên các báo lâu lâu cũng "nghía" các blog thấy bài thơ nào hợp thì rinh về in. Ngược lại, nhiều blogger đọc báo giấy thấy bài thơ nào thích, hợp với mình thì kỳ cạch gõ post lên mạng, đưa vào các forum, nhân lượng đọc lên rất nhiều.

Kiều Thu Huyền: -Có phải sự cách tân nào của thơ trẻ cũng bấn loạn hay không, hay chúng ta luôn khó tính với những cái mới, những cái khác với cái mà từ trước tới nay chúng ta quá quen?.

Nhà thơ Văn Công Hùng: Tôi thấy chả có sự bấn loạn nào ở đây cả. Cái gì đích thực thì tồn tại, còn không thì nó chết, cho dù có được (bị) đánh bóng đến đâu chăng nữa. Ai không chấp nhận cái mới là tự thủ tiêu mình. Nhưng chấp nhận và thích là hai lĩnh vực khác nhau hoàn toàn.

Kiều Thu Huyền:-Cây bút nào làm anh chú ý, và sự chú ý đầu tiên khi các anh đọc thơ là những cái tên (tác giả), nhóm tác giả hay chính là ở chất lượng thơ vậy

Tôi đọc nhiều và chỉ chú ý đến chất lượng thơ chứ không vì tên tác giả. Theo tôi thơ trẻ bây giờ nhiều người rất tài, đọc thơ họ thấy mình hoang mang, rằng tại sao họ viết được như thế mà mình lại không? Ví dụ như khi đọc Lê Vĩnh Tài, Trần Tuấn, Nguyễn Thị Anh Đào, Đinh Vân Anh, Vũ Anh Vũ... và mới đây ở Gia Lai có một cô bé rất trẻ, thơ rất lạ, Vi Thủy. Họ đang tiến đến chuyên nghiệp...

-Và điều cuối cùng là theo anh thơ trẻ hiện đang ở đâu?

- Chả cứ thơ trẻ, tất cả thơ Việt Nam hiện nay đang... trên đường. Và may mắn là nó chưa chịu dừng lại... giải lao.

Kiều Thu Huyền thực hiện

VÀ CHÚA ĐÃ SINH RA ĐÀN BÀ

vanconghung — Mon, 08 Mar 2010 18:11:22 +0700

Thưở ấy, vũ trụ còn vô cùng hoang vu, hoang vu tuyệt đối vì chưa có con người, và tất nhiên là cũng chưa có vạn vật. Thượng đế ngồi trên cao xanh vén mây nhìn xuống: Ôi lãng phí quá, lãng phí tận cùng. Là chúa trời, ta phải chịu trách nhiệm về lỗi lầm này và sửa sai ngay. Thế là...

---------------------

Ngài lấy tất cả những gì tinh túy nhất của hồng hoang vũ trụ cao xanh niết bàn tòa sen nặn thành một gã đàn ông. Gã đẹp trai như... tớ bây giờ, được thượng đế thả xuống trái đất.

Nhưng chỉ một thời gian sau thì gã này, ta tạm gọi gã là A Đam nhé, hì hụi leo lại lên giời, gãi đầu gãi tai: Chúa cho con trở lại kiếp hoang vu không khí thuở huyền sinh hoang dại đi, chứ làm người mà lại chỉ thui thủi có một mình ở hạ giới thì thà làm cát bụi như cũ còn hơn. Nó buồn hơn con chuồn chuồn... Này gã dở hơi biết bơi kia, nhà ngươi có muốn hạnh phúc không? Dạ thưa muốn chứ ạ, dẫu là "Hạnh phúc đựng trong một tà áo hẹp". Ngươi có muốn tự do không? Dạ vô cùng muốn, Tự do hai tiếng ngọt ngào mà. Ngươi có muốn sức khỏe không? Ôi giời càng vô cùng muốn, Sức khỏe quý hơn vàng sạch làng tốt ruộng... Thế sao ngươi còn đòi hỏi điều gì vô lý... thường kiệt thế? Dạ nhưng buồn quá ạ. Thế ngươi phải thề là không thắc mắc kiện cáo nhé. Dạ, tất diên ạ. Chúa lẩm bẩm (chỉ tớ nghe thấy): Muốn chết cho chết. Thế thì quay lưng lại đây. Chổng mông lên. Soạt, rụp, veo véo veo véo... loáng cái, xương sườn thứ 7 của gã A Đam biến mất, và chúa làm được 2 việc vĩ đại: Khai sinh ra một cái giống gọi là... đàn bà, và 2, khai sinh luôn ra nghề nặn tượng mà nghệ thuật hiện đại gọi là điêu khắc.

Thế là từ đó, trái đất xanh tươi hiền dịu, loài người sinh sôi với tất cả hỉ nộ ái ố. Đau khổ nhiều nhưng chẳng dám kêu vì hứa rồi, sung sướng lắm nhưng cũng không suýt xoa vì sợ chúa đòi về, cứ âm thầm lặng lẽ bên nhau ngày này ngày khác, tháng này tháng khác, năm này năm khác., thế kỷ này thế kỷ khác.. làm nên cuộc sống tươi đẹp hôm nay...

Và vì thế mà có ngày 8 tháng 3, và vì thế mà hôm nay tôi đứng đây chúc tất cả chị em toàn thế giới mãi mãi xứng đáng những gì mà chúa đã mất công bẻ, nặn, xoa, nắn... để thành những Mai Phương Thúy, Ngô Phương Lan... hôm nay...

Và vì thế mà tôi cũng xin được tuyên bố: Không được gã đàn ông dở hơi không biết bơi nào được vô ý kiểm tra cái xương sườn thứ 7 của mình, và cũng không được théc méc tại mần răng mà hắn lại mất đi, bởi vì nó không mất đi, nó chỉ chuyển hóa theo định luật bảo toàn gì gì đấy...

Hehe, đấy là diễn văn của một gã lớp trưởng háo danh (cũng dở hơi biết bơi) trước một cái lớp hơn trăm người mà 1/3 là phụ nữ, sáng nay, 8/3/2010.

Tất nhiên sau đấy là... vỗ tay.

Ảnh sau đây lấy từ blog Nguyễn trọng Tạo:

NHÀ THƠ VÂN LONG VỚI BẠN VĂN

vanconghung — Sat, 06 Mar 2010 16:35:43 +0700

Nhiều lúc cứ lẩn mẩn tự hỏi: Đến năm 76 tuổi thì mình sẽ như thế nào nhỉ? Và trả lời ngay, nó đây, tay run, đầu gối lập cập, nói lảm nhảm, uống nước nước rơi, ăn cơm cơm vãi... hehe, nghe thảm thương con ễnh ương quá.

Hôm rằm ra Văn Miếu ngắm thơ, gặp đông các đại ca lắm, trong đó ấn tượng nhất là đại ca Vân Long. Ông Vân Long năm này tròn 76 tuổi, thế mà chao ơi, đứng bên mình và Trần Sĩ Tuấn, BS Nhà thơ, TBT Báo Sức khỏe Đời sống, trông ông còn... phê trai hơn mình. Mắt nhanh như điện, các loại... chân thẳng tắp, không run. Kính trọng bác Vân Long và chúc mừng bác hoành tráng tuổi 76 bằng bài này. Và nói nhỏ luôn, bài này đang... chờ bán.

-------------------

NHÀ THƠ VÂN LONG VỚI BẠN VĂN

VĂN CÔNG HÙNG

Tôi đọc say sưa một mạch tập Những người..."rót biển vào chai" của nhà thơ Vân Long. Phần lớn những chân dung mà ông viết trong ấy tôi cũng đã từng, hoặc là biết, hoặc là đã đọc, hoặc là thân thiết... nhưng đọc những gì ông Vân Long viết vẫn thấy thú, vẫn thấy mới, và vì thế mà tôi mới lia một đêm xong gọn hai trăm năm mươi trang sách. Những là Tản Đà, Thanh Châu, Tô Hoài, Huy Cận, Hữu Ngọc, Anh Thơ, Trần Dần... đến Ngô Quân Miện, Quang Dũng, Phan Kế An, Vũ Cao, Sao Mai, Nguyễn Khải, Bùi Ngọc Tấn, Trần Hoàn, Đoàn Chuẩn, Nguyễn Bùi Vợi, Hòa Vang, Trịnh Thanh Sơn... toàn là những tính cách và cả con người "đại tráng" hiện lên mồn một dưới ngòi bút nhẹ nhàng đôi lúc hóm hỉnh của Vân Long. Ông viết về họ bình dị và gần gũi chứ không ngoa ngoắt hoặc phóng đại như một vài người khác, và vì thế mà các chân dung bạn văn của ông cũng trong sáng như cách nhìn của ông về họ. Trước đó, khi chưa gặp Vân Long, tôi đọc thơ và hình dung ông đúng như những gì gặp ông sau đó. Đấy là một người hiền lành, tốt bụng, nhỏ nhẹ, tinh tế và sâu sắc. Thì cái cuốn Những người..."rót biển vào chai" ông vẫn viết với cái lối như vậy. Nó từ tốn, khoan thai và tinh tế. Cái cách ông thể hiện là của một người luôn nhường nhịn và chiều chuộng bạn bè. Ngoài đời cũng thế, ông chia sẻ và từ tốn trong tiếp xúc chứ không cậy cây cao bóng cả mà khệnh khạng. Tiếp xúc với ông thấy ngay là một cốt cách Tràng An chuẩn. Nhiều người bây giờ rất hay nhận mình là người Hà... Lội gốc, trong khi ông, khi đã thân thân rồi, bảo với tôi: Mình và Hùng giống nhau là đã từng tha hương. Mình có một thời gian dài sống và làm việc ở Hải Phòng. Thì ra ông sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, đã từng là một cây vĩ cầm trong dàn nhạc giao hưởng Việt Nam, sau đó về Hải Phòng công tác theo điều động trực tiếp của Bộ Văn hoá do ông Trần Hoàn khi ấy là giám đốc sở Văn hóa Thông tin Hải Phòng đề nghị.

Một chiều cách đây dăm năm, một cú điện thoại của ông Vân Đình Hùng. Ông này là một người cũng rất lạ. Là kỹ sư nhưng lại rất thích chụp ảnh, bình thơ và rất hay chơi với anh em văn nghệ sĩ, dù là chơi rất kén. Ông này yêu quê đến mức cứ ngồi với ông đến phút thứ 10 thì ông lôi quê ra kể. Ngồi chừng hơn tiếng thì ông vạch kế hoạch... ăn. Nhưng phải là ăn món của quê ông, do ông trực tiếp hoặc điều đàn em nấu. Quê ông chính là làng Vân Đình nổi tiếng với món vịt cỏ và món chó đâu như đến mười ba món. Và yêu quê nên ông lấy Vân Đình là họ và lót cho mình. Thì Vân Đình Hùng điện, bảo chiều nay chú đến đấy đến đấy, anh cho chú gặp một... đặc sản. Cái món đặc sản mà ông Vân Đình Hùng đãi tôi chiều ấy trước hết là nhà thơ Vân Long, sau đấy là một bữa tiệc Vân Đình, cả món nhắm và món... kể. Hơn bảy mươi tuổi mà ông Vân Long và Vân Đình Hùng đi xe đò từ Hà Nội vào Pleiku. Tất nhiên xe chất lượng cao bây giờ rất xịn, nhưng nghĩ cái cảnh ông già bảy mươi tuổi ngật ngà xoay trở trên xe một ngày một đêm mà ái ngại. Thế mà ngược lại, ông khỏe như không. Và rất vui. Mới đến lúc trưa, buổi chiều gặp nhau, ông như là người đã ở Pleiku từ lâu lắm. Chúng tôi kéo nhau đi chụp ảnh hoa cà phê, lang thang chiều ngoại ô Pleiku ở nhà một người em Vân Đình Hùng.

Nhà thơ Vân Long và nhà văn hóa Hữu Ngọc

Thì ra là Vân Long rất hóm chứ không chỉ lành như tôi tưởng. Ông kể ở Hà Nội ông có một nhóm bạn chuyên bia với nhau vào các buổi chiều, những là Phan Kế An, Thanh Châu, Trần Lê Văn, Ngô Quân Miện... toàn bậc cao niên, là đàn anh Vân Long, và nhóm này có tên là nhóm KAMA- dịch là "không ai mời ai"- Gặp nhau kêu thức uống thức ăn, xong của ai nấy trả, đúng kiểu... Mỹ. Thế nhưng thực ra là cái nhu cầu "Ngồi", nhu cầu gặp nhau nó lớn chứ chính Vân Long tự trào cái nhóm KAMA của mình: Hội bia năm tháng giãi dầu / sắc bia dần chuyển sang màu... nước cam. Sau này có thêm mấy người trẻ hơn nhập nhóm như Trịnh Thanh Sơn, Hòa Vang, Vân Đình Hùng... là những tay bia thứ thiệt, thì hai bác đã về cõi cùng với căn bệnh ung thư. Trịnh Thanh Sơn là tác giả của mấy câu thơ nổi tiếng: Một cộng với một thành đôi/ Anh cộng cô đơn thành biển/ Nắng tắt mà em không đến/ Anh ngồi rót biển vào chai. Và Vân Long thì vẫn thế, cường tráng nho nhã, lịch thiệp từng trải. Ông vẫn đi rất nhiều. Thi thoảng thấy mail: Tớ đang ở Phòng, ngày mai thì lại: Mình đang Thượng Hải... thế mà ông vẫn đang làm hợp đồng cho một tờ báo của Bộ Y Tế (Trước đấy ông làm biên tập viên thơ ở Nhà Xuất bản Hội Nhà Văn và đã về hưu... 14 năm nay).

Hồi vào Pleiku, ông tranh thủ đi thăm thú Tây Nguyên bằng... xe máy do Vân Đình Hùng chở, lên Kon Tum thì đi xe ôm do nhà thơ Tạ Văn Sĩ thồ. Trai bảy mươi mà cứ ngồi sau xe ôm gập ghềnh hàng trăm cây số thế thì cũng khiếp. Trong tập Những người... "rót biển vào chai" có bài ông viết về nhà văn Sao Mai. Thì ông lên trang trại nhà ông Sao Mai cũng bằng xe máy, cũng do ông Vân Đình Hùng chở, mà quãng đường đâu có ngắn, hơn trăm cây số. Đi lên dí dủm với bạn văn về, ông viết một bài cũng rất dí dủm, nhất là cái đoạn kể ông Sao Mai xoay sở ra sao với một lúc ba bà ở ba địa điểm. Tôi đọc và hình dung cái cười tủm tỉm của ông Vân Long. Bây giờ hơn bảy mươi mà đẹp... lão thế, năm mươi năm trước chắc ông cũng thuộc loại đào hoa lắm, nhưng tôi biết ông rất chỉn chu về mặt tình ái, cái món mà thi nhân, kể cả thi nhân... xấu trai, hay mắc. Thơ tình của ông cũng thế, tinh tế dịu dàng sâu lắng chứ không bốc đồng như cánh trẻ chúng tôi, luôn muốn... "đập chết ăn thịt ngay". Cũng ông Trịnh Thanh Sơn có câu thơ: Buổi sáng ta thức dậy/ Chợt thấy quần đùi ướt đẫm/ Hốt hoảng và ngơ ngác/ Có lẽ nào ta đã đàn ông, Vân Long đọc xong rồi viết: Cái tạng của tôi, chắc không dám viết thế. Thế nhưng có điều mà nhiều nhà văn trung trung hiện nay thua ông, ấy là khả năng sử dụng vi tính và internet. Hiện nay nói là làm cho một tờ báo, nhưng ông ngồi ở nhà mail cho bạn bè và các đàn em đặt bài, xử lý xong ông forward cho ban thư ký. Lâu lâu ông đến tòa soạn làm một cái việc mà rất ít các biên tập viên hiện nay làm được, ấy là lấy báo biếu, tự tay bỏ vào phong bì, gửi cho cộng tác viên. Nhuận bút cũng thế, ông tự tay nhận, tự tay viết phiếu gửi, bao giờ cũng kèm 2 yêu cầu: tiếp tục gửi bài và nhận được tiền nhớ báo lại cho ông.

Theo thống kê sơ bộ của tôi, hiện nay nhà thơ Vân Long là tác giả của 27 đầu sách, gồm thơ 11 cuốn, chân dung tiểu luận 9 cuốn và sách cho các em thiếu nhi 7 cuốn. Đời cầm bút, đến thế cũng là hạng top ở nước ta rồi, thế mà ông vẫn tiếp tục cặm cụi. Hôm từ Pleiku về, khuya rồi, trên chuyến xe khách Pleiku Hà Nội, ông điện cho tôi: "Chuyến này làm được hai bài thơ Hùng ạ. Nhưng chỉ được hai câu đáng nhớ "Một đời uống cà phê đen/ Hoá ra mình uống hồn hoa trắng!"...

V.C.H

VỚI HE RI TAT- HERITAGE

vanconghung — Wed, 03 Mar 2010 21:33:33 +0700

Mỗi lần đi máy bay, thể nào mình cũng thó một cuốn tạp chí rất sang này, về vừa để... học tiếng Anh, vừa học cách nó trình bày rất bắt mắt, và ao ước, giá mà mình được in ở đấy một lần, nghe nói nhuận bút hoành tráng lắm...

----------------------------------

Giữa năm ngoái đi họp ở Hà Nội, gặp họa sĩ Đặng Mậu Tựu và nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng đều hồ hởi khoe là ngồi máy bay được/ phải đọc đến... 2 bài báo của mình, một trên báo Nhân Dân và 1 trên tạp chí Heritage. Hehe, ấm no hạnh phúc rồi. Hôm sau thì thấy ông Nguyễn Hòa báo ND gọi điện: Ông ở đâu tôi mang NB tới. Thế chứ, báo to mà. Nhưng còn "thằng" Heritatge thì sao nhỉ? Mình hỏi 2 ông kia, thằng Di sản ấy nó in bài gì, Đặng Mậu tựu kể rành rọt, bài ông viết về nhà hàng Ý Thảo của ông Hoa bà Cúc. À, bài Muối Huế. Mình ăn ở đấy 1 bữa, thực đơn toàn... muối, 12 món tất cả. Hồi hộp chờ, đến lúc bê ra thì: Tôm hấp dừa chấm muối, gà xé phay với muối, thịt heo rừng nướng chấm muối ớt, cơm nếp muối vừng, cháo trắng muối tôm... đại loại thế. Ông Hoa hồi ấy là giám đốc sở văn hóa, vì chống lại việc xây Vọng Cảnh mà... về hội Văn nghệ chờ hưu. Bà Cúc là TKTS tạp chí Sông Hưong...

Vấn đề là mình về vào mạng lục địa chỉ Emal của tạp chí Heritage và... mail, rằng là các anh chị ơi, tôi vô cùng cám ơn vì dù không gửi bài cũng được các bác in cho, cám ơn lắm lắm, nhưng xin các bác gửi cho nhà cháu xin một cuốn để khoe với vợ con họ hàng và bạn bè... Mấy tháng sau chả thấy trả lời. Tạp chí oách thế mà cũng... lười check mail nhể. Mình mail trực tiếp theo địa chỉ của chị Trần Mai Anh in trên tạp chí. Mình biết chị này rất nhân hậu tốt bụng qua việc nuôi cậu bé bị chó cắn mất chân và bộ phận sinh dục. Rằng chị cũng rất bận đưa cháu đi hết Sin đến Mỹ để chữa cho cháu, nhưng vẫn hy vọng thể nào chị cũng sẽ trả lời mình phát. Thế mà đằng đẵng đến bây giờ, chị cũng... chưa check mail. Chắc là chưa check, chứ nếu đã check thì hà tiện gì một cú reply nhể ...

Mình thất vọng về một tờ Tạp chí đã từng ngưỡng vọng là vì thế, nhưng chuyến ra HN dự Ngày thơ vừa rồi, mình vẫn thó một cuốn mang về, biết đâu lại... có bài của mình...

NGÀY THƠ VIỆT NAM- HÀ NỘI.

vanconghung — Mon, 01 Mar 2010 07:14:35 +0700

Ngày đẹp trời, chiều mùng 5 tết, cả nhà vừa từ Huế lên lúc 2h sáng, mình làm mồi nhậu kêu mấy thằng bạn đến ngồi. Chuẩn bị ngồi thì... điện thoại. Nhìn tên thấy Hữu Thỉnh. A lô, Hùng ơi Thỉnh đây, chúc tết nhé... vân vân. Sau đấy: Ngày thơ năm nay Hùng phải ra Hà Nội nhé. Mua vé máy bay ngay đi, làm sao ngày 13 có mặt. Ra nhé, ra nhé. Ơ thế em cũng phải tổ chức ở GL chứ, mình là nhà thơ, có cái ngày ấy bỏ đi kỳ lắm. Thôi cứ ra Hùng ạ, Hội NHà Văn lo hết, trong ấy có anh em...

-------------------------

Hehe thế là mua vé, còn cẩn thận điện bảo Đỗ Hàn, CVP Họi Nhà Văn:Ông gửi giấy mời EMS cho tôi nhé, để báo cáo.

Đông kinh khủng, có lẽ Văn Miếu chưa bao giờ đông thế. Và bia rượu cũng tràn kinh khủng. Mình toàn 3, 4h sáng mới được ngủ. Hôm nay bảo Lê Quang Sinh: Mình li dị rượu bia một hôm nhé, trưa nay kiếm cơm ăn cho nó lành rồi chiều tớ bay về.

Chưa viết được gì, post lên mấy chục tấm ảnh chơi.

Ăn sáng quán phở mậu dịch quốc doanh cuối cùng ở Hà Nội- phở Lý Quốc Sư- phải trả tiền trước, nhưng mà một trong vài ba quán ngon nhất HN hiện nay.

Chùa quán Sứ, lễ cầu siêu cho các nhà văn Liệt sĩ. TRần Ninh Hồ, Nguyễn Thanh Kim, Phạm Hồ Thu, Xuân Ba, VCH, Lê Quang Sinh

Thơ trên gốm. Đẹp vô cùng.

Nguyễn Trọng Tạo, Lê Huy Mậu, Trần Đăng Khoa, Trần Nhương, VCH, Đặng Ái

Bức này nhà văn Đặng Ái chụp mình đang đọc thơ Hữu Thỉnh, vấn đề là đọc nhưng không phải đọc mà là... tìm lỗi

Chuẩn bị dựng cái tấm này lên, mình tranh thủ chụp trước

Với nhà văn Đặng Ái

Với nhà thơ Nguyễn Thanh Kim và nhà văn Lê Hoài Nam

Trong sân chùa Quán Sứ

Phó TBT báo Văn Nghệ Thành Đức Trinh Bảo và giám đốc trung tâm VHhóa nhà văn Lê Quang Sinh

Bên ngoài Văn Miếu ngày 14 âm

Nhà văn Văn Giá đang... động viên

Cổng chính vào sân Văn Miếu- đông khủng khiếp

Họa sĩ Vũ Giáng Hương, chủ tịch UBTQ LHVHNTVN được người của Hội Nhà Văn dẫn đi vào cổng hậu vì không tể vào cổng chính

Và nhờ đi cổng phụ mà chụp được cái này

Nhà thơ Vũ Duy Thông

Cô Nguyễn Thị Kim Quy, cô giáo dạy mình từ thời cấp 2, vô tình gặp nhau trong sân thơ trẻ

Phạm Ngọc Tiến, Nguyễn Việt Chiến, Sương Nguyệt Minh, Nguyễn Xuân Diện...

Mãi mới chụp được bức này vì người đông quá. Bức ảnh Biển Hồ là của Trần Phong. Mìnhđươợcc giao chọn bốn bài thơ tiêu biểu của bốn nhà thơ Gia Lai. Rất cận ngày, mail nhưng chỉ có 2 người trả lời là Hương Đình và Phạm Đức Long, thế là mình lấy thêm bài Còn chút gì để nhớ của Vũ Hữu Định. Cái ảnh VHĐ là Trần Tuấn tìm cho.

Đây là sản phẩm của Nguyễn Quang Tuệ. Mình được ông Thỉnh giao sưu tầm một ít dân ca Tây Nguyên để bày trong hệ thống dân ca cả nước. Mình điện xin Tuệ và hắn cho ngay. Post lên đây để hắn thấy là hắn có tên trong này hẳn hoi.

Sau khi chụp bức này với Xuân Ba, Lê Quang Sinh, Tô Nhuần là một cuộc nhậu bã bời. Nửa đêm hôm qua Xuân Ba điện: Chú gì không?

Còn bi giờ thì...đi đã...

TÉ RA LÀM BÁO NHỤC PHẾT

vanconghung — Fri, 26 Feb 2010 20:49:32 +0700

Bài này mình viết cho một tạp chí của hội Nhà Báo nhân dịp tết, tít chính là kỷ niệm làm báo festival cồng chiêng... tối nay liêng biêng với một loạt bạn văn, từ Sương Nguyệt Minh, Phan Đình Minh, Lê Quang Sinh, Trung Trung Đỉnh, Trần Quang Quý... mệt bã người. Đi nằm rồi sực nhớ thời hạn post bài. Thôi thì post lên phát, bạn bè thông cảm với nỗi nhà thơ làm báo...

---------------------------

Vốn dĩ tôi định dịp này chỉ... chơi, hòa mình vào làm một người thưởng thức cho sướng, chả viết lách gì cả, thích thì chụp vài kiểu ảnh, không thì thôi... Thế nhưng hai ngày trước lễ khai mạc thì một tờ nhật báo phía Nam gọi đặt bài. Đây là một tờ báo lớn, tira rất cao và... nhuận bút chắc cũng phải lớn. Thế là gật đầu. Và chỉ trong hai ngày, vì cái tính... dễ dãi, tôi đã nhận lời viết cho... 6 tờ báo, trong đó 3 tờ phải có bài ngay trong đêm, sau lễ khai mạc, 3 tờ thì sau vài ngày cũng được...

Thế thì phải co giò mà chạy rồi. Mà thực ra cũng chả co giò được, bởi co giò chả ra chữ, mà phải mài mình ra, miết mình ra, tãi mình ra, căng mình ra... tìm ra vấn đề, tìm ra chữ, ra sự kiện, ra những cái khác với hàng trăm nhà báo đang có mặt, để viết về cái sự kiện chung mà hàng triệu người đã thấy đã biết, qua truyền hình trực tiếp hoặc chứng kiến tận nơi. Phải khác phải lạ thì báo người ta mới đặt và độc giả mới đọc, chứ viết giống người khác, miêu tả như người ta đã thấy trên tivi thì ai cần đến báo chí làm gì?

Nhưng khốn nỗi ra thực tế hiện trường thì lại hoàn toàn không dễ cho mình tác nghiệp.

Cái lễ khai mạc người ta ưu tiên cho truyền hình trực tiếp là chính, không có chỗ riêng cho nhà báo tác nghiệp, vì thế tên báo viết báo ảnh nào nhô ra là bị đuổi, đuổi thẳng cánh, đuổi như đuổi... vịt. Khốn nỗi cái máy ảnh của tôi, cách đây... 10 năm nó là một cái máy xịn trong hàng ngũ chụp a ma tơ, nhưng bây giờ nó tỏ ra vô cùng vô dụng trước một quảng trường mênh mông xa lăng lắc, trong khi lực lượng bảo vệ lại vô cùng mẫn cán và... mạnh tay với nhà báo khiến nhiều ông nổi khùng mà... vẫn phải tìm cách lăn xả vào. Thêm nữa, kịch bản và đạo diễn lễ khai mạc kiểu gì mà các đoàn nghệ nhân lại không được giới thiệu, chiêng nào ra chiêng nào cũng không thấy nhắc tới, thế nên cứ phải xông vào hỏi: Đây là đoàn nước nào, dân tộc gì, chiêng chủng ra làm sao?... nhiều khi hỏi chưa hết câu đã bị đồng chí trung úy an ninh trông rất thư sinh đẹp trai xua ra như xua tên... ăn trộm...

Thế mà rồi tối hôm ấy, sau khi xong lễ khai mạc, vẫn phải làm một hơi đến... 4 giờ sáng, viết xong 3 bài và chọn 10 cái ảnh gửi kèm. Ngoài ra còn một entry trên blog "Tớ có phải là... vịt đâu?" kể chuyện mình (và các đồng nghiệp) bị đuổi như vịt thế nào?

Các hoạt động sau đấy thì bổ ích nhất là cái hội thảo khoa học với toàn các nhà trí thức đầu ngành và cả các nhà khoa học quốc tế. Nhưng cũng không toàn tâm toàn ý ngồi đấy mà nghe được vì còn các hoạt động ở hàng chục nơi khác, thế nên là luôn luôn trong tư thế... chạy.

Nói cho công bằng, bên cạnh những thành công để Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch xếp festival này là một trong 10 sự kiện tiêu biểu của ngành năm 2009 và tỉnh Gia Lai thì xếp nó là một hoạt động rất thành công trong nhiều năm trở lại đây thì cũng phải thấy rằng còn khá nhiều hạt sạn nơi này nơi khác trong các hoạt động của lễ hội.

Chả biết ông đạo diễn nào gí vào mồm hai đứa bé Jrai mới sáu bảy tuổi hai cái... tẩu thuốc. Chúng chơi chiêng rất hay, nhún nhảy rất bốc và điệu nghệ, và vì thế mà càng tập trung sự chú ý của nhiều người và cả nhiều tay máy. Trời ạ, những vị đạo diễn giả cầy kia cứ tưởng gí tẩu vào mồm trẻ con thì nó ra... Tây Nguyên. Kết quả là ngay trong đêm ấy một tờ báo có tira cực lớn đã in cái ảnh hai đứa trẻ con... nghiện thuốc lên mạng cho hàng triệu người khắp thế giới xem. Tôi phải vào comment góp ý với họ với tư cách là người bản địa có hiểu đôi chút về sự... ngậm tẩu của người Tây Nguyên. Cũng như thế, trong những ngày ấy, tôi chứng kiến một số cán bộ văn hóa người Kinh dẫn đoàn đi hành xử rất buồn cười. Họ lăng xăng ở bên ngoài sân diễn chạy đi chạy lại và hò hét "Tấu đi, tấu đi"... trong khi tôi chắc chắn một điều rằng những nghệ nhân người Tây Nguyên kia không thể hiểu "tấu lên" là gì. Họ chơi chiêng dẫu là biểu diễn cũng phải có niêm luật chặt chẽ chứ đâu phải cứ "tấu" bừa bãi lên được. Cũng như thế khi cả cái lễ khai mạc và bế mạc của Festival cồng chiêng đang kể người ta dùng hàng nghìn nghệ nhân diễn viên minh họa một loại nhạc mới gầm rú đinh tai nhức óc người xem trong khi những bài chiêng bản địa thì bị ẩn vào sau cánh gà, những chủ nhân chiêng cũng không ai thấy đâu?...

Sự hiểu về Tây Nguyên một cách sai lạc đang cùng với quy luật thay thế đương nhiên của sự phát triển đời sống xã hội giúp đẩy những gì còn lại, những gì chúng ta cố gắng giữ gìn vào chỗ nhanh triệt tiêu nhất...

Phải công nhận với nhau rằng, chính con người chứ không ai khác đang đẩy nhanh chiêng cồng về thời...đồng nát.

Thôi thì bỏ qua việc hết rừng, việc làng đang hiện đại lên, tính cá nhân của con người đang lấn át tính cộng đồng, việc các nhạc cụ hiện đại đang thay thế chiêng, mà lại không tốn nhiều người như khi chơi chiêng, việc người ta giữ chiêng làm của cải thì giờ quy ra vàng, ra đô la dễ giữ hơn mà lại có lời, việc một chiếc điện thoại di động Trung Quốc bây giờ có thể thay hàng chục dàn chiêng trong việc thông tin nhà này sang nhà kia, làng này sang làng kia mà trường ca Đam San đã tả: Tiếng hú dài như một tiếng chiêng... thì chính con người hôm nay đang bắt không chỉ chiêng cồng mà cả văn hóa truyền thống dân tộc đi đến chỗ tàn lụi...

Thực ra tổ chức các lễ hội, các festival, một mặt là để phục vụ công chúng tại chỗ, mặt khác là để quảng bá ra không chỉ trong cả nước, mà còn cả ra nước ngoài, càng sâu rộng càng tốt... Mà quảng bá thì phải thông qua kênh báo chí với sự lao động cật lực của các nhà báo. Nhưng cái cách hành xử với các nhà báo như của một số nhân viên ban tổ chức ở khai mạc và bế mạc Festival vừa rồi thì là vô cùng cản trở nhà báo chứ chả tạo điều kiện gì cả, chỉ gây ra sự ấm ức, thậm chí là phẫn nộ cho một số nhà báo, và vì thế mà vài ba báo đã có bài phản ánh trong tâm trạng ấm ức ấy trên một số báo, nào là khai mạc lộn xộn, nào là nghệ nhân diễn cho... nghệ nhân xem... Điều ấy nó khác xa với thái độ cầu thị của lãnh đạo tỉnh khi đã bỏ ra khá nhiều kinh phí và công sức, thời gian để ra tận Hà Nội, rồi vào Sài Gòn, rồi tổ chức tại Pleiku... các cuộc họp báo, cũng như mời các nhà báo vào Gia Lai trước tìm hiểu để tuyên truyền...

Cuối cùng rồi thì tôi cũng hoàn thành được việc mà các báo đặt, là xong một loạt sáu bài báo chỉ trong vòng mấy ngày. Cái cảm giác lâng lâng của ngày cầm tờ báo có bài của mình đến giờ vẫn còn dư ấn. Đã in hàng nghìn bài báo nhưng vẫn sướng mấy bài báo về Festival cồng chiêng quốc tế Gia Lai 2009 bởi đến lần này, tôi mới phải "chiến đấu" thật sự, "chiến đấu" với thời gian, "chiến đấu" với phương tiện, "chiến đấu" với... lực lượng bảo vệ, "chiến đấu" với tư duy, với nếp nghĩ, với chữ, với tư liệu, với chính sự hiểu biết của mình... và vì thế mà thấy mình... trưởng thành hơn, chín chắn hơn, và quan trọng, hiểu biết hơn, học hỏi được nhiều hơn. Có nhiều việc đến lễ hội lần này, qua ý kiến của các nhà khoa học nước ngoài mới hiểu cặn kẽ, ví như lâu nay tôi biết và từng viết rằng: Người Tây Nguyên chơi chiêng, biến chiêng thành văn hóa của mình, bắt cả thế giới công nhận nhưng không làm ra chiêng mà lại mua của người Kinh và người Lào- có một loại chiêng là chiêng Lao- Nhưng đến khi nghe chính các nhà khoa học người Lào và Mã Lai nói mới biết là chính người Lào cũng mua chiêng của người Mã Lai chứ họ không chế tác được. Thì ra chiêng mà người Lào bán (trao đổi) cho người Tây Nguyên là do họ mua của người Mã Lai. Cũng như thế, lâu nay tôi tưởng chiêng người Kinh cung cấp cho người Tây Nguyên chỉ là chiêng đúc, chủ yếu do làng chiêng Phước Kiều Quảng Nam làm. Nhưng trước Festival này, một bạn đọc sau khi đọc blog của tôi đã cung cấp cho tôi một địa chỉ gò chiêng ở An Nhơn, Bình Định, và cung cấp luôn là làng chiêng này cũng đã cung cấp rất nhiều chiêng lên Gia Lai, nhiều nhất là vùng An Khê, Mang Yang, Đăc Đoa... từ thời Tây Sơn. Tôi đã rất hào hứng giới thiệu làng chiêng này trên báo Gia Lai và làm cầu nối cho làng chiêng này mang chiêng lên giới thiệu ở lễ hội. Nhưng rồi trục trặc sao đó mà việc này không thực hiện được dù làng nghề rất háo hức và Ủy ban tỉnh đã có công văn hoan nghênh đồng ý. Nhưng qua đó, tôi và nhiều bạn đọc biết thêm một làng chiêng đã từng nổi tiếng... Cũng nói thêm, là sau Festival cồng chiêng Gia Lai, ở Tây Nguyên có thêm hai Festival là Festival voi ở Buôn Ma Thuột và hoa ở Đà Lạt thì ở cả hai Festival này lời bình ở lễ khai mạc đều... hay hơn ở Gia Lai.

Tức là tóm lại, qua festival cồng chiêng lần này, bên cạnh những thành công rất lớn về mặt vĩ mô, thì cá nhân tôi, một người cầm bút, học và hỏi thêm được rất nhiều điều...

VÔ THƯỞNG VÔ PHẠT

vanconghung — Tue, 23 Feb 2010 09:54:06 +0700

Tức là huề- Có những lúc viết những bài thơ... huề. Bài này là như thế.

Dù sao là nhà thơ thì cũng cần phải chào mừng cái ngày được gọi là "Ngày thơ Việt Nam".

Ngày ấy năm nay mình không có ở Pleiku. Mình ở một nơi khác. Phải đi bằng máy bay. Nơi nào đi xong về mới báo, hehe...

-----------------------------

cơn mưa mù mây pleiku tiễn người bằng gió

chiều luênh loang hơi thở rất nhau rồi

em dạ thảo cát đằng mơn mơn nồng nã

dốc trập trùng ngơ ngác bỗng nhiên thông

tôi tiễn Pleiku bằng cái hôn vội vã

cứ nửa chừng cứ ngắt khúc chơi vơi

em ngóng nắng chênh vênh nghiêng dáng mỏng

mây đón gió về nơi có bỗng dưng không?...

Làng Thế Chí Tây mùng một tết Canh Dần

14/2/2010

V.C.H

HỌ VĂN

vanconghung — Fri, 19 Feb 2010 16:16:31 +0700

Tết về ăn tết quê, khẳng định thêm được một điều, họ Văn mình đã có mặt ở Thừa Thiên Huế hơn 500 năm nay. Điều nữa là mình chính thức là họ hàng với đại tướng Văn Tiến Dũng, GS Văn Như Cương... Lâu nay cứ thấy cái họ của mình nó lạc lõng cô đơn thế nào, nhưng giờ thì, tèn tén ten, hoành tráng nhé, oai hùng nhé. Viết bài này để có ai biết gì thêm về họ Văn xin cung cấp tiếp, và ai họ Văn nặng lòng với họ Văn thì... truyền bá tiếp nhé.

-----------------

Hồi học ở miền bắc thời trước 75, đi thi học sinh giỏi, cả sân trường cấp 3 Lam Sơn nhao nhác khi cái tên... Văn Công Hùng xướng lên. Chả phải vì nó- cái thằng oắt con VCH ấy- nổi tiếng gì, mà là do cái họ lạ quá. Mà đúng hồi ấy ở Miền Bắc họ Văn ít vô cùng. Ít đến mức ông đại tướng danh tiếng họ Văn mà nhiều người nghĩ đấy là bí danh của ông. Tất nhiên hồi ấy phương tiện truyền thông ít nữa cho nên có thể có nhiều họ Văn đâu đó nhưng không biết.

Sau 75 mình về quê thì thấy... vô thiên lủng họ Văn. Cái trường cấp 3 nơi thằng em mình hiệu trưởng thấy nhan nhản học sinh họ Văn. Mới biết ở Thừa Thiên Huế có đến 20 chi phái họ Văn, trong đó Văn Công chỉ là một.

Hồi giáo sư Trần Quốc Vượng còn sống, một hôm vinh dự được ông nheo mắt... ngắm như ngắm đồ ông mới khảo cổ lên: Ông biết họ ông nguồn gốc là từ đâu không, xin thưa là từ Chăm đấy ạ. Nói xong ông sang chuyện khác, hỏi mấy lần ông cũng lơ. Nhưng ông Vượng mà nói thì không thể không... tin.

Mình cũng vài lần hầu giáo sư Văn Như Cương, có lần lang thang với ông mấy ngày lên Việt Trì rồi Phú Thọ rồi ngược lên thượng nguồn sông Hồng. Ông bảo sẽ truy xem tôi với ông có họ với nhau không, nhưng ông nói ông là Nghệ An thứ thiệt, bia cũng thích uống vào... đọi. Lần uống rượu cần với ông ở Pleiku cũng thế, ông bảo rút cho ông một bát để ông uống như uống chè xeng ấy. Bây giờ ở khúc đầu cuốn băng thấy có ông Cương và vợ đại diện họ Văn toàn quốc vào dự đại hội Văn tộc Thừa Thiên Huế, thế thì rứt khoát là cùng họ rồi.

Nói có sách mách có chứng nhé, 2 ông họ Văn ở thượng nguồn sông Hồng.

Rồi còn ông Văn Trọng Hùng, giám đốc sở VHTTDL Bình Định nữa. Chơi với nhau bao nhiêu lâu, chả nghĩ là họ hàng dù 2 thằng cũng họ Văn đùng đoàng như thế. Ông này ngoài làm quan văn hóa cấp tỉnh còn là nhà viết kịch có hạng và là nhà thơ... trẻ, vì thấy có tên ông trong số hơn 600 đơn đang xếp hàng chờ vào hội Nhà Văn. Ông Văn Công Toàn, giám đốc trung tâm truyền hình VN tại Huế thì chắc chắn là... anh mình rồi, vì ổng nhiều tuổi hơn, nhưng qua vụ này thì chắc chắn hơn là ổng với mình họ hàng, còn ai vai trên thì chờ... vài trăm năm nữa xét tiếp. Ở Huế có 4 ông họ Văn mần thơ lận, là ông Văn Công Hùng này, ông Văn Công Toàn, Văn Hữu Tứ và Văn Cầm Hải. Nhưng ông Hải thì là người Quảng Bình, họ Nguyễn, chả biết duyên cớ gì mà lấy họ Văn, còn 3 ông kia thì họ Văn thứ thiệt.

Ở tận miền Tây xa xôi thì có ông Văn Ngọc Nhuần- nghệ sĩ nhiếp ảnh mình mới gặp ở Hà Nội. Ông này là chủ tịch Hội VHNT Sóc Trăng. Rồi có lần mình xem bóng chuyền, rất thích cô bé Văn Thị Hồng Yến của đội Long An đánh. Lúc giải lao mình chìa cái thẻ tác nghiệp ra bảo: Chú với cháu cùng họ đấy, gốc cháu ở đâu?... Nói chung họ Văn càng vào trong Nam càng nhiều, ngoài Thừa Thiên Huế thì còn ở Đà Nẵng, Quảng Nam, Bình Định, Sóc Trăng, Long An...

Tóm lại là Tết này mình về quê, được mấy bác họ Văn chuyển cho cái đĩa DVD ghi cảnh đại hội Văn tộc Thừa Thiên Huế mà chỉ xem được đúng... 5 phút đầu, sau đấy là đứng vì chất lượng băng quá xấu dù đã thay đến 3 cái laptop. Nội dung chính là tường thuật đại hội, sau đó thông báo là nhà thờ tổ họ Văn đang xây ở Quỳnh Lưu, Nghệ An (hehe, có thời mình... ghét Nghệ An đến thế, vì đi đâu cũng thấy họ nói rất to, chân co chồm hỗm trên ghế...). Ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm là ngày giỗ họ- hehe trùng với quốc giỗ, oách quá- và vận động con cháu họ Văn đóng góp. Vấn đề là chả biết phương thức đóng góp như thế nào, cho ai, ở đâu... vì có xem được băng đâu.

Riêng cái nhà thờ họ Văn Công của mình ở làng Thế Chí Tây, Điền Hòa, Phong Điền, Thừa Thiên Huế, được các cụ bảo là to nhất tỉnh Thừa Thiên Huế trong hệ thống nhà thờ họ Văn, hehe, và to nhất làng trong so sánh với hệ thống các nhà thờ họ khác.

Thì viết lan man cái chuyện họ Văn nhà mình lên đây chỉ để mong có ai biết gì thêm thì cung cấp giúp, và bà con họ Văn thêm ai nhận được nhau thì càng quý hóa...

Sáng mùng 2 tết cả nhà mình mang lễ lên nhà thờ Họ và đây là vài ảnh về nhà thờ Họ Văn

Con gái họ Văn ở nhà thờ họ Văn

Lễ xong thì đàm đạo. trong mấy người ngồi ở hè này có một người không phải họ Văn, hehe

Cả nhà chụp một kiểu trước nhà thờ

Mấy ảnh này do con gái chụp. May là chúng nó còn cùng bố về quê, hai tết liên tục. Có gã kia, mua vé máy bay rồi, nhưng hai đứa con gái nhất định không chịu về, thế là hủy vé, chỉ còn hai vợ chống về.

Không chỉ về quê, chúng còn rất thành kính trước bàn thờ tổ tiên, bởi chúng biết không có tổ tiên không có ba chúng nó, và tất nhiên là không có chúng nó

Với em trai trước nhà thờ họ

Đình làng mình, oách phết.

BIA KÈM LẠC- THƠ KÈM ẢNH- DML KÈM VCH- MÙNG MỘT TẾT, KHAI BLOGS

vanconghung — Sun, 14 Feb 2010 11:26:25 +0700

Năm nào thì chiều ba mươi, giữa bộn bề công việc của ngày cuối năm, mình cũng trực tiếp làm một món gì đấy, gọi một thằng thân và hợp đến ngồi, sau đó thì ngồi... thiền thơ. Năm nay (năm ngoái cũng thế) mình ngồi với em ruột và mẹ, sau đó khai bút. Gọi là khai bút nhưng mình đã viết bài thơ này từ chiều 30, chứ nếu để mùng một mới khai thì không thể vì bận lu bu, khách khứa liên tục. Các bác, chú, em, anh... đến thắp hương liên tục, nên chả có thì giờ mà ngó chứ đừng nói đăm chiêu mà khai. Bây giờ thư thư khách vào check mail thấy Dương Minh Long gửi cho 7 cái ảnh Huế khi biết mình đang ở Huế ăn tết. Quá hay, post lên luôn như kiểu bia kèm lạc. Bia là ảnh DML, còn lạc là thơ mình, hehe...

Nói thêm với Long: Tối qua có reply tin nhắn của Long đấy, còn kể là vào blog bọ Lập thấy ảnh Long nữa, nhưng chắc nghẽn mạch nên nó không tới. Cám ơn Long vì đã gửi ảnh rất đẹp nhé...

---------------------

VĂN CÔNG HÙNG

NGỒI NGHE TẾT GIỮA AN NHIÊN THÁNG NGÀY

ngày đi nghe tửng từng tưng

mây giang hồ thổi lưng chừng xứ duyên

ba mươi ngậm gió nhả thuyền

cánh buồm nhấn nhá một huyền xanh cao

lia ngang con mắt như chào

ai đem sa mạc thả vào xanh non

hoa hồng khắc khoải nguồn cơn

nghe trong nắng lạnh một mơn man chiều

em về với tết liêu phiêu

thổi trong hồn rét những điều ngẩn ngơ

có người ra vẻ tình cờ

đón đường nhặt xuống một mờ mịt mưa

tết này chưa tới ngày xưa

mà em khăn đóng áo tơ thật hiền

mai mùng một miền an nhiên

hình như có lúm đồng tiền chợt rơi...

Thế Chí Tây chiều 30 tết Canh Dần

13/ 2/2010

V.C.H

Còn đây là ảnh Huế của Dương Minh Long

Hehe, đồng chí Dương Minh Long sau khi biết mình post chùm ảnh trước lên, tức tốc gửi thêm ảnh này- Trước đó y nghĩ chỉ gửi tặng mình chơi, không nghĩ mình post lên blog.

Trong Đại Nội

Đầm Cầu Hai

Phá Tam Giang

Thành Nội

Lu bu tiếp khách, ngoảnh lại thấy Dương Minh Long lại đã mail thêm cái dưới đây. Đẹp quá, không thể không đưa tiếp lên. Cám ơn Long phát nữa.

Đường vào Thành Nội

HAI CHÍN TẾT Ở QUÊ

vanconghung — Fri, 12 Feb 2010 20:39:42 +0700

Năm giờ sáng 29 tết 3 người về đến Huế (còn chị lớn Hương Giang 7h sáng mai 30 tết bay từ Sài Gòn về thẳng Phú Bài), chú em đã kêu sẵn cái taxi, lên xe ghé vào chợ mua ít trái cây xong phon đến lò mổ cửa Chánh Tây đường Lê Duẩn, nơi nổi tiếng thịt tươi và có quán bún vỉa hè cực ngon (hehe kể cho mấy tên ở Huế chả tên nào biết quán này, mình xứng danh là... ma xó). Một tô bún với thịt bò tái mềm hơn... bún, 15.000, ly cà phê 5 nghìn, rẻ bất ngờ ở xứ sở du lịch. Vợ mua mấy cân thăn bò nóng hôi hổi về nhúng nước dừa. Về nhà mẹ mình nghe tiếng xe ra tận cổng đón con cháu. Bà khỏe hơn năm ngoái. Vẫn phân biệt rõ tờ 500.000 và 20.000 trong khi mình đã từng nhầm. Mình đưa cái phong bì chú Thịnh và quà mấy người mừng bà thượng thọ, bà nhận biết chính xác từng thứ, từng tờ... Mừng hết lớn...

------------------------

Buổi sáng Huế nắng và nóng kinh người. Mình rên: Chán quá, Tết thế này thì còn gì là tết. Trưa 2 anh em trần trùng trục nhễ nhãi mồ hôi thây lẩy bụng quất hết chai vang boọc đô xong ngủ một giấc dậy thì trời ạ, đổi gió, gió rất to. Thằng em reo ầm: Rét rồi. Và bây giờ thì đang rét, và mưa nữa...

Chụp vội ảnh với mẹ:Chín mốt tuổi rồi đây- con gái bấm máy.

Con gái làm duyên bên lộc vừng và mai của chú:

Sau đó lên mộ ba làm cỏ, dâng hương hoa

Ông này con trai cả của chú em, cháu "đít nhôm" của dòng họ, SV ĐH Bách Khoa HCM

Còn ông này thứ 2, "đít gang", học lớp 12

Bà này là dâu trưởng của ba mẹ tôi

Bà này là con gái thứ 2 của lão VCH

Sau đấy về cúng, mình chơi khăn đóng áo dài, hehe trông... kháu lão ra phết

Sau đấy thì đúng thông lệ, mình ngồi vào khai bút (Gọi cho đúng là khai phím). Thời khắc này rất quan trọng, nó quyết định trong năm anh có viết lách ra gì không?....

NGUYÊN SƠ TÂY NGUYÊN

vanconghung — Wed, 10 Feb 2010 14:07:22 +0700

Tối mai mình lên xe về Huế ăn tết với mẹ và em trai. Hai năm liên tục cả nhà mình về với mẹ. mẹ mình năm nay đã 91 tuổi, đã mấy lần nửa đêm dựng thằng em mình dậy: gọi điện ngay cho thằng Hùng về, mẹ "đi" đây. Nhưng rồi cụ vẫn... ở lại. Năm nay tính từ tết đến lần này nữa là mình đã về tổng cộng 4 lần. Thôi thì ngày nào còn mẹ mừng ngày ấy...

Bài này in ở báo Sức khỏe đời sống số tết, hehe, NB được 800.000. Cho đến bây giờ mình thấy chưa có báo nào trả cho mình qua báo Gia Lai: 1.200.000 một bài. Mà mình in ở đấy... 2 bài. Tạp chí chú Phan Đình Minh thì trả 1000.000, cũng no ấm phết. Bài này coi như là số tất niên đi. Cả tuần nay chả viết gì, chỉ ngồi chờ... NB..

Do điều kiện sống và tiếp xúc của mình, người Tây Nguyên bản địa có một lối ứng xử công bằng trong mọi việc. Tất nhiên đấy là lối công bằng nguyên sơ, giản đơn, có thể có những điều không trùng khít với tiêu chí của sự công bằng mà chúng ta đang phấn đấu bây giờ. Tây Nguyên có một nền văn hóa mang bản sắc đặc thù rất phong phú và độc đáo. Tâm hồn và tính cách người Tây nguyên cũng thế. Trung thực, phóng khoáng, nhân hậu và tình cảm. Song do hoàn cảnh lịch sử, kinh tế, văn hóa và xã hội, trong cộng đồng cư dân bản địa Tây nguyên còn tồn tại một số hủ tục. Có những hủ tục rất ghê gớm như săn đầu người, cà răng, căng tai (cà răng là một cực hình, bởi vì dụng cụ để cà chỉ là dao, rựa và đá, không có thuốc tê và thời gian để cà kéo dài trong nhiều ngày), nay hầu như đã bỏ hẳn, nhưng bên cạnh hủ tục là những tập tính tốt đẹp, là những quan niệm đầy tính nhân văn trong đời sống, nó tạo cho cuộc sống của người Tây Nguyên một sự thanh thản tự nhiên, một không gian hiền hòa trong sáng...

Trong lần đi công tác ở huyện An Khê- bây giờ xã này thuộc huyện Kong Chro, tỉnh Gia Lai hồi những năm 80 của thế kỷ trước, tôi đã chứng kiến một vụ tự tử để bảo vệ lẽ công bằng có một không hai. Hôm ấy làng săn được một con thịt, hình như là nai, ngoài một vài bộ phận "trọng yếu" được giành cho phường săn, còn lại là xẻ chia đều, mọi công dân, từ mới đẻ đến già tột bậc, kể cả khách là chúng tôi, đều có phần. Ai nấy mang phần thịt của mình về nhà, hỉ hả nấu nướng, rung đùi uống rượu. Chập choạng chiều hôm ấy, hoàng hôn bầm như máu, chúng tôi được tin báo là có một người đàn ông trong làng đã thắt cổ tự tử. Chúng tôi chạy đến thì người ấy đã chết, lý do rất đơn giản: Anh ta cảm thấy trong phần thịt làng chia cho mình có vẻ ít hơn (lưu ý là bà con dân tộc không có cân, họ chia bằng ước lượng giống như ngày xưa nông thôn người Kinh chia thịt). Mà ít hơn tức là danh dự của mình bị xúc phạm, và trách nhiệm cộng đồng của mình cũng bị tổn thương. Ở đây vấn đề không phải là vật chất mà là danh dự và lòng tự trọng, là lẽ công bằng của mọi thành viên cộng đồng, từ đứa trẻ sơ sinh đến già làng cao tuổi. Điều này cắt nghĩa tại sao người dân tộc Tây Nguyên rất sợ bị làng phạt. Chỉ cần bị tước đi quyền bình đẳng giữa cộng đồng đã là nỗi nhục không thể chấp nhận của họ. Vì thế, trong các hình phạt của luật tục Tây Nguyên, hình phạt buộc rời khỏi làng là hình phạt nặng nề nhất. Cũng như thế là cách ứng xử công bằng với người chết. Khi người thân trong nhà mất đi thì họ được chia của. Đồ đạc trong nhà được chia đều, phần của người chết (gồm chiêng ché gùi bát dĩa và cả... xe đạp, tivi...) thì được đục thủng hoặc làm hỏng đi rồi mang ra mộ để. Đục thủng đi không phải là để tránh bị... mất trộm như có lần đã có nhà báo báo động trên báo, mà là để phân biệt cõi âm với cõi dương, phân biệt của người và của ma, dẫu quan niệm ma của người Tây Nguyên khác hẳn của người Kinh, bởi trong vòng ba bốn năm, người sống vẫn ra thăm và mang thức ăn cho người chết, nói chuyện với người chết như khi họ đang còn sống.

Người Tây nguyên rất trung thực, không bao giờ trộm cắp, dù chỉ là một tổ ong đánh dấu xa lơ xa lắc trong rừng, hoặc một quả dưa lăn lóc ở bờ suối, mấy dây bí bò lang thang trong rẫy cách nhà hàng nửa buổi đi bộ... Tuy thế thảng hoặc cũng có trường hợp xảy ra, nhất là hiện nay, do rất nhiều yếu tố xã hội tác động vào, có cả sự di dân ồ ạt của người Kinh... Nghệ sĩ nhân dân Xuân La, nữ nghệ sĩ múa xinh đẹp người H'Rê, hồi còn là đại biểu HĐND tỉnh Gia Lai, đi tiếp xúc cử tri ở các huyện về kể cho tôi nghe chuyện làng nọ bắt được một tên ăn trộm, già làng ra lệnh "xử trảm" và thế là du kích xã lôi hắn ra bờ suối, "bùm, bùm" hai phát AK vang lên. "Nó là con cháu trong làng, nó hư thì làng xử chứ" - cái lý của già làng là vậy.

Người Tây Nguyên, nhất là con trai, đàn ông, khi người thân chẳng may bị mất đi, họ không khóc lóc, kể lể như người Kinh, vừa ủy mị, vừa rách việc. Họ có cách biểu lộ sự thương tiếc riêng của mình. Các cách ấy là: Nằm đè lên cả một đống than củi đang cháy ngùn ngụt, kỳ cho da khét lẹt, mỡ xèo xèo mới thôi, càng khét, càng xèo tức là tình thương càng nhiều. Mà không chỉ một lần. Hoặc giả họ dùng dùi sắt nung đỏ tự áp vào da thịt. Cách nữa là dùng dao rạch ngực, rạch đùi, máu me bê bết, có người bị nhiễm trùng hàng nửa năm trời rồi chết. Quả là chỉ thiếu có "điện giật", còn thì "dùi đâm, dao cắt, lửa nung" đủ cả. Ông Xu Man, họa sĩ đầu đàn của nền Mỹ thuật Tây Nguyên là người nhiều sẹo như thế. Ngực ông, sẹo nhiều hơn da... Ông kể mỗi lần một người thân mất đi ông lại tự tay cầm thanh củi to đùng đang cháy gí vào ngực vào đùi mình, xong rồi nằm ốm cả tháng, tuy thế phần lớn là do người Tây Nguyên rất khỏe, lại được "thử thách" nhiều với điều kiện tự nhiên, nên sau mỗi đận như thế họ lại chả hề hấn gì, coi đấy như một quan niệm thẩm mỹ...

Cái phong tục nối dây cũng là một cách thể hiện quan niệm công bằng. Người Tây Nguyên theo chế độ mẫu hệ, các chàng trai chỉ việc ngồi ở nhà chờ vợ đến... bắt, chả phải nhọc công tán tỉnh tìm hiểu rồi bị thách cưới như các chàng trai người Kinh khốn khổ chúng ta. Chồng vừa là sở hữu của vợ nhưng về mặt nào đó cũng là sở hữu của cả họ hàng nhà vợ, vậy nên nếu lỡ vợ chết đi, thì để bảo toàn dòng họ, vật sở hữu là anh chồng kia được họ hàng nhà vợ họp lại, cử một người ra lấy anh này làm chồng, tức nối dây. Chao ơi, nhiều anh trúng mánh khi gặp cô em vợ, thậm chí là cháu vợ, trẻ măng xinh đẹp. Nhưng thi thoảng cũng có anh khóc dở mếu dở vì sau khi lục hết dòng họ thì chỉ "tuyển" ra được một bà cô, bà dì vợ, móm mém hom hem hơn chàng rể cả chục tuổi... Cũng tương tự như thế là phong tục mẹ chết chôn theo con. Bây giờ chúng ta nhìn thì thấy đấy là tội ác, là man rợ... nhưng thực ra thì nó xuất phát từ quan niệm rất nhân đạo của người Tây Nguyên thời mông muội. Ấy là người ta biết chắc chắn rằng trong điều kiện vô cùng lạc hậu và thiếu thốn ấy, đứa trẻ chỉ có duy nhất một nguồn cung cấp thức ăn là sữa mẹ, và cũng chỉ duy nhất có mẹ là nơi che chở cho nó, bởi kể cả khi đẻ thì người đàn bà Tây Nguyên cũng một mình ra rừng làm lán ở và đẻ, bao gờ mẹ tròn con vuông thì lại tự về, mà phần lớn là mẹ không tròn con không vuông. Bây giờ bệnh viện hiện đại thế mà thi thoảng ta vẫn còn nghe ca này mẹ chết ngay trên bàn mổ, ca kia mẹ chết khi vừa sinh xong... Vậy nên, đằng nào đứa bé cũng sẽ chết sau khi mẹ chết, nên người ta đã đặt đứa bé sơ sinh vào hòm theo mẹ, để ít nhất nó còn có mẹ ở bên trong những phút cuối cùng của nó...

Mới đây, có một cô gái Gia Rai tên Nay H'noan, là y tá, chưa chồng, ở xã Ayun, huyện Chư Sê đã cứu một đứa bé sơ sinh khỏi bị chôn sống và hiện đang nuôi đứa bé này với tư cách mẹ nuôi. Ngoài Nay H'noan thì bộ đội biên phòng đóng ở Tây Nguyên và cô nhi viện Kon Tum đã cứu được rất nhiều đứa trẻ sơ sinh suýt bị chôn sống. Cô nhi viện Kon Tum do các bà xơ người dân tộc phụ trách nuôi hàng mấy trăm cháu dạng này, có nhiều cháu lớn lên rất xinh đẹp, được ăn học tử tế, nhiều cháu đã xây dựng gia đình và trưởng thành....

Cách uống rượu cần của người Tây Nguyên cũng rất công bằng và cao thượng. Rượu ủ trong ghè, khi mang ra uống thì bao giờ cũng có một vật làm "cữ", gọi là "can". Có thể là một cái que tre hình chữ T gác qua miệng ghè, khi uống đổ đầy nước vào ghè, uống đến khi nước đứt chân cang thì xong. Cách thứ hai là dùng sừng trâu, sau này là cái ca, cái lon, người uống rút đến đâu thì nước từ sừng trâu, ca, lon... được rót vào đến đó, hết thì dừng... Cái cách uống này nó công bằng đến từng giọt...

Còn rất nhiều chuyện về lẽ công bằng của người Tây Nguyên, có dịp lại sẽ xin kể hầu quý vị...

V.C.H

Ảnh kèm bài:

- Bà chrơ, vợ nối dây của anh hùng Núp với nhà văn Nguyên Ngọc. Bà là em ruột bà Liêu, nhân vật cũng là tên thật của vợ ông Núp trong tiểu thuyết "Đất nước đứng lên" của nhà văn Nguyên Ngọc.

- Rượu cần Tây Nguyên

- Nhà thờ gỗ Kon Tum, nơi có cô nhi viện Kon Tum.

CỔ TÍCH TÌNH YÊU BÊN BỜ SÔNG PA

vanconghung — Sun, 07 Feb 2010 10:51:09 +0700

Sông Pa là một con sông chảy qua tỉnh Gia Lai rồi đổ xuống Tuy Hòa. Mình biết đến nó từ hồi đọc "Đất nước đứng lên" nghe ông Nguyên Ngọc tả con sông Pa có cá sấu. Mình chả biết nó có thực sự có cá sấu không, nhưng mình biết có một chuyện tình khá cảm động và bi thương đang diễn ra ở đấy. Bài này in ở báo Văn Hóa tết Canh Dần. Báo này quảng cáo: "Là ghi chép cảm động về số phận đặc biệt của một người đàn bà từng gắn bó với một người anh hùng lừng danh một thời"...

-------------------

CỔ TÍCH TÌNH YÊU BÊN BỜ SÔNG PA

VĂN CÔNG HÙNG

Bây giờ thì bà đã đưa ông về tận Kông Chro, huyện xa nhất, sâu nhất của tỉnh Gia Lai, làm một ngôi nhà nhỏ bên bờ sông Pa, lặng lẽ sống ở đấy. Ba con người, ba số phận, ba cuộc đời, gắn với nhau, gắn với núi rừng Tây Nguyên, với những ngày còn lại cuộc đời, một cuộc đời đã từng lộng lẫy phấn son, lộng lẫy ánh đèn sân khấu, một cuộc đời như cánh chim tự do đã từng bay đến thủ đô của hàng chục nước, hết mình trong những đêm diễn sang trọng, phả hơi thở ấm nồng của Tây Nguyên, của Việt Nam đến với bè bạn quốc tế...

Người phụ nữ ấy là H'ben, nhan sắc một thời của đoàn văn công Tây Nguyên, người đã từng là sinh viên nhạc viện Hà Nội, nổi tiếng khi ấy không chỉ vì nhan sắc mà còn cả về tài năng thanh nhạc. Tiếng hát trong vắt cao vút- phong cách thanh nhạc một thời- của bà từng cùng với Kim Nhất, Kim Nhớ, Măng Thị Hội, Tường Vi... liên tục vang lên trên sóng phát thanh khiến bao người thao nhức nhớ. Bà sinh ra ở làng Tơng, huyện Kông Chro, từ bé tí đã ham hát múa, rồi cô bé người Bana ấy được đưa ra Bắc học văn hóa ở trường học sinh Miền Nam và học nhạc ở Nhạc viện Hà Nội.

Còn chàng Đức Thịnh là một anh chàng Hà Nội gốc, đẹp trai hào hoa phong nhã, nguyên là một diễn viên violon có hạng, hai mươi tuổi đã là cán bộ giảng dạy của nhạc viện Hà Nội, nhưng rồi như là định mệnh, yêu Tây Nguyên, cụ thể là những giai điệu dân ca Tây Nguyên- không loại trừ khi ấy có cả nhan sắc H'ben- nên đã tình nguyện về đoàn văn công Tây Nguyên thời ấy đang đóng ở Hà Nội, làm diễn viên để rồi trập trùng những ngày những đêm lênh đênh cùng đoàn đi biểu diễn phục vụ nhân dân miền Bắc và cả đối ngoại với tư cách là những nghệ sĩ, những người con Tây Nguyên.

Nhưng cuộc đời của họ không phải ngay từ đầu đã suôn sẻ, bởi khi ông Thịnh gặp bà H'ben thì bà đã đang là vợ của một người rất nổi tiếng: Anh hùng Núp.

Anh hùng giai nhân là cặp phạm trù luôn luôn sát cánh bên nhau. Ông Núp từ làng kháng chiến Kông Hoa cõng H'rup, người con chung của ông và bà vợ người Bana cùng làng là H'liêu vừa mất, vượt Trường Sơn ra Bắc tập kết và đi học văn hóa trong cảnh gà trống nuôi con vô cùng vất vả dù ông là anh hùng nhưng tiếng Kinh chưa sõi và văn hóa cũng rất thấp. Nhưng có lẽ thế mà ông được bà, khi ấy mới lớn, ngây thơ trong trắng và đẹp lộng lẫy, yêu say đắm và chính thức cưới ông tại Hà Nội. Đến tận bây giờ, hơn bảy mươi tuổi mà bà vẫn còn rất mặn mà, thì cứ suy ra cái thời ấy bà xinh đến mức nào. Ông Núp thì khỏi nói rồi, cao lớn, đẹp trai, tiếng tăm lừng lẫy. Hai người cưới nhau, ở với nhau và sinh được một cậu con trai, nhưng lại bị bệnh bẩm sinh, tay chân co quắp, tiếng nói không rõ. Như thế hai ông bà, chồng anh hùng, vợ nghệ sĩ, cùng nổi tiếng, nuôi hai người con, một là con riêng của ông với bà H'liêu và hai là con chung của hai người. Nhưng tình yêu là một cái gì không cắt nghĩa được, dẫu con người hàng ngàn hàng vạn năm nay đã đau khổ vật vã về nó mà cũng không cắt nghĩa được, không lý giải được một cách rành mạch có đầu có đũa. Ấy là việc bà và ông Đức Thịnh yêu nhau. Hãy hình dung, ông Thịnh khi ấy đang ở cùng một gia đình nền nếp gia giáo giữa khu phố cổ Hà Nội, anh chị em đều thành đạt, chưa vợ, tương lai tiền đồ đang đầy triển vọng tươi sáng. Bà, dẫu là nghệ sĩ nổi tiếng nhưng cũng là một người đàn bà đang nuôi hai con, lại là vợ của một người anh hùng nổi tiếng, đụng vào là rất rầy rà. Mà lại đang là cái thời chiến tranh, cái thời hôn nhau cũng là... phạm tội, thế mà lại... quan hệ bất chính, lại "hát đúp" (hủ hóa)... Thế nhưng họ yêu nhau thì biết làm sao được, bất chấp tất cả. Bao nhiêu cuộc họp kiểm điểm, bao nhiêu lời khuyên, thậm chí giận dữ của gia đình... Mặc, đã yêu nhau thì luật trời cũng sửa. Nhà thơ Hồng Thanh Quang đã từng lý giải như thế dù thời Hồng Thanh Quang đã thoáng hơn rất nhiều. Thì đã bảo bà Ben đẹp lắm mà lại, để đến nỗi anh trai tơ Hà Nội kia say đắm, và bà thì cũng cầm lòng không đặng, thế là... thẽ thọt với Núp, để rồi thỏa thuận: Bà Ben lấy anh trai tơ Hà Nội tên là Đức Thịnh, kèm theo cậu con trai tàn tật với ông Núp, còn ông Núp được lệnh vào Nam chiến đấu. Và sau khi vào lại Tây Nguyên, ông Núp đã móc nối được với bà Chrơ là em gái bà H'liêu ra chiến khu và hai người cưới nhau theo phong tục của người Tây Nguyên. Mới đây nhân mười năm ông Núp mất, chúng tôi về làng Stơ, tức Kông Hoa trong tiểu thuyết "Đất nước đứng lên" của Nguyên Ngọc, gặp lại bà Chrơ và được bà cho biết là ngay từ khi bà H'liêu mất rồi ông Núp cõng con ra Bắc tập kết thì bà đã trao cong cho ông hẹn hò tái ngộ để... nối dây. Và bà đã sống với ông Núp cho đến ngày ông trăm tuổi dẫu hai người không có con chung.

Bà H'ben thì sau đấy cũng vào công tác ở Gia Lai, làm hiệu trưởng trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Tây Nguyên, ông Thịnh làm giám đốc Nhà Văn hóa trung tâm tỉnh. Hai ông bà có một con trai chung là nhạc công đoàn nghệ thuật Đam San. Điều kỳ lạ là, đang ở thành phố, không biết bà bàn thế nào mà khi về hưu ông bà đùng đùng bán nhà, về quê bà ở tít huyện Kông Chro xa xôi làm một cái nhà sàn và ở đấy trong điều kiện rất thiếu tiện nghi và vẫn nuôi chu đáo cậu con trai của bà với ông Núp, đã hơn bốn chục tuổi mà vẫn ngây ngô như đứa trẻ. Hai ông bà không rời nhau nửa bước. Họ sống bằng lương hưu, thời gian rỗi thì cùng đi sưu tầm dân ca Bana. Có lẽ cái tình yêu núi rừng Tây Nguyên, yêu dân ca Tây Nguyên có từ thời trai trẻ đã khiến trái tim ông bà loạn nhịp vì nhau, khiến ông bà vượt qua giông ba bão tố đến với nhau đã khiến họ quyết định về Kông Chro để họ được sống gần hơn, nguyên bản hơn cái không khí Tây Nguyên tinh khiết đang còn chưa bị pha tạp, chưa bị đô thị hóa, chưa bị văn minh thành phố phá hỏng... Gần đây ông Thịnh bị tai biến mạch máu não nặng, thế là bà Ben lại làm cái gậy cho ông, đút bón cho ông, vệ sinh tắm rửa cho ông, ngày ngày đẩy xe cho ông đi dạo quanh làng, một ngôi làng Bana hiền hòa bên con sông thơ mộng ở cái huyện xa nhất tỉnh Gia Lai. Nhưng khác bà Ch'rơ là chỉ nuôi một mình ông Núp lúc cuối đời và được sự chăm sóc rất chu đáo của nhà nước khi gần chục năm cuối đời cả hai ông bà được ở riêng với nhau một phòng trong khu dành cho cán bộ cao cấp ở bệnh viện đa khoa Gia Lai, bà Ben phải nuôi hai bố con bằng hai suất lương hưu eo hẹp, ở một nơi xa xôi thiếu tiện nghi y tế và cả sinh hoạt, dẫu hai người đàn ông mà bà đang phải chăm sóc như hai đứa con nít này không có quan hệ máu mủ với nhau...

Điều bà mong nhất bây giờ là bà sẽ là người cuối cùng trong cái bộ ba vừa khổ đau vừa hạnh phúc này rời khỏi cõi tạm. Chứ nếu Yàng bắt bà đi trước, thì hai người đàn ông của đời bà, hai người bà yêu thương nhất, mà vì họ bà sẵn sàng hy sinh tất cả, sẽ sống như thế nào, khi một người gần tám mươi tai biến ngồi xe lăn và một người gần năm mươi mà vẫn ngây ngô như đứa trẻ?...

Pleiku chiều cuối năm Sửu

V. C. H.

Theo yêu cầu của Dong, tớ đi xin mấy cái ảnh của Nguyễn Quang Tuệ post lên đây để mọi người ngắm dung nhan bà Ben và ông Thịnh. Tớ khẳng định, tớ đã gặp bà Ben gần ba mươi năm trước, và bà rất đẹp...

Bà Ben bây giờ

Ông Nguyên Ngọc, ông Thịnh, bạn ông Ngọc, bà Ben tại nhà bà Ben

Bà Ben đang chăm sóc người con của bà và ông Núp trước cửa nhà sàn nhà mình

NỔ BANH XÁC PHÁO

vanconghung — Thu, 04 Feb 2010 22:44:21 +0700

Hôm nay về cơ bản, các báo tết đã xả giàn. Mệnh lệnh của các BBT ban ra: Ông có thể post bài lên blog của ông được rồi. Tự nhiên lại chả máu nữa, dù chiều nay nhân nhận cú nhuận bút đầu tiên (chả nhớ bao nhiêu chỉ nhớ phải đóng thuế thu nhập gần... 500- mẹ kiếp chắc phải viết một bài luận tội cánh thuế cho nó ra nhẽ, nhưng giờ say rồi, từ từ viết)...

----------------------

Thì nhân đây thông báo phát, đúng phong cách "gần kho đạn", rằng là tết này "nhà cháu" in, lớn bùi bé mềm, tổng cộng tất cả, gần đúng là 32 bài cả thơ và báo. Có vài ba bài do chủ quan và khách quan, phút cuối bị loại, chứ không còn... hoành tráng nữa. Thế là làm một cuộc rượu mừng- hehe, chai chính là chú Dong gửi cho, rất ngon, cám ơn Dong nhé, hai chai phụ, tức là hết thì tiếp thêm, là chú Lâm báo Nông nghiệp Việt Nam vác xe chạy tiếp. Kết quả là... như bây giờ.

Nhưng vào check mail thì thấy mấy cái ảnh này. Thôi thì gác tạm mấy bài báo tết định đưa lên, đưa ngay mấy cái ảnh này, nổ tiếp, dân gian gọi là... Banh xác pháo...

Tóm lại, phía trên đấy là cháu Văn Hoàng Hương Giang, trưởng nữ của lão Văn Công Hùng...

VỀ HUẾ ĐỌC THƠ

vanconghung — Mon, 01 Feb 2010 15:50:07 +0700

Hôm nọ ngồi nhậu với Đỗ Tiến Thụy, hắn bảo: bác chỉ được cái giỏi viết sapo. Nhiều bài nhạt hoét, bác tương một cái sapo nổ như bom nguyên tử, vào đọc mới biết mình nhầm. Mình bảo biết làm sao được, nhà tớ ở gần... kho bom, quen rồi. Nhưng lần này thì đây quyết không phải sapo, mà nó chỉ đơn giản là mình viết mấy dòng để khi cop từ bên word để post nó không bị loằng ngoằng một đoạn chữ Ả Rập ở đầu bài. Đơn giản thế thôi, với lại bài này đã in báo tết Thừa thiên Huế rồi, nổ mấy lần rồi mà chưa post...

Bây giờ là 22h20 ngày 01/2/2010, blog Quê choa của bọ Lập đưa tin: Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến chính thức từ chối gải thưởng thơ của Tạp chí Văn Nghệ Quân đội, và sáng mai thì anh sẽ chính thức thông báo đến BBT Tạp chí vấn ề này dù đã cố một quyển sách in những tác phẩm đaọt giải và dự kiến thì mùng 4 tháng 2 sẽ làm lễ trao giải. Đưa vội phát cho nóng, có gì chưa rõ xin hỏi bọ Lập và anh Nguyễn ViệT Chiến, đừng hỏi tôi.

Ngoài ra, ở đây, bọ Lập có nhắc đến VCH, hehe...

-------------------------

VỀ HUẾ ĐỌC THƠ...

VĂN CÔNG HÙNG

Trong một bài viết về tôi, Nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng phịa một chi tiết "rùng rợn" như thế này: Mỗi khi Văn Công Hùng về quê, anh đều chuẩn bị cặp ống nứa. Tàu vừa dừng ở sân ga Huế là anh lật đật đeo hai ống nứa vào hai tay và... hiên ngang bước. Từ ga Huế ra đường Lê Lợi, thế nào anh cũng gặp dăm ba bạn thơ, thế nào các bạn thơ cũng vồ lấy anh mà lắc: Mới ra hả, khỏe không? nghe thơ hỉ?.. Thế là mặc cho cái nắng đổ lửa mùa hè xứ Huế, nhà thơ hai tay nắm chặt hai... ống nứa, nhắm mắt ngửa cổ lên bổng xuống trầm, còn Văn Công Hùng ta thì nhẹ nhàng rút tay ra về với mẹ...

Kể ra thì cũng hơi phóng đại chút, nhưng những gì tôi đã chứng kiến thì nếu mà mang ra so sánh nó cũng chả thua kém bao nhiêu. Thực ra nhà tôi ngoài Phong Điền, từ Huế về còn ba chục cây nữa, thế mà có lần đến ba ngày tôi vẫn chưa từ Huế về đến nhà, mẹ tôi hôm nào cũng nấu cơm đợi rồi lại đổ chỉ vì tôi cứ được chuyền từ nhà này sang nhà khác, từ quán này sang quán khác... đọc thơ.

Hồi sinh viên, lần đầu tiên tôi gặp nhà thơ Xuân Hoàng là trong một... đám cưới của một cán bộ giảng dạy trẻ. Tôi ngồi cùng mâm với ông và cứ tròn mắt chiêm ngưỡng, thán phục khi thấy ông không uống đã đành, mà cả không ăn. Ông chỉ say sưa nhắm mắt đọc thơ, gọng kính lấp loáng, vừa đọc vừa véo vừa vỗ vào người ngồi bên cạnh và đắm đuối hỏi: Hay hí? Ấn tượng cuối cùng là khi tôi thấy cả đám cưới còn mỗi ông và... tôi thì ông vẫn tiếp tục đọc thơ. Đến khi tôi về là lúc chú rể vào... thay thế.

Cũng thời sinh viên tôi được vào thăm nhà ông Hải Bằng. Chúng tôi nghe đồn ông họa sĩ kiêm nhà thơ này vốn dòng tôn thất, ra tập kết bị kỳ thị giai cấp sao đó phải đổi tên thành Văn Tôn để làm viên chức nhà nước. Những cái sự đồn thổi thực hư ấy đến với bọn sinh viên văn khoa đầy khát khao úp mở khiến chúng tôi vô cùng tò mò và khâm phục. Chao ơi là vinh dự tự hào. Mấy đứa rón rén tránh hết cái gốc cây này đến cái tượng kia để đặt treo tứ tung trong một tâm thế kính cẩn để tiến vào cái bàn nhỏ giữa phòng. Ông niềm nở pha nước nghe chúng tôi trình bày lý do là có một cậu làm khóa luận về thơ ông. Thế là ông bỏ dở phích nước chưa đậy nắp, bảo chờ tí chờ tí rồi lui hui vào buồng. Tạch một phát, rồi xè xè xè, ngắt quãng ậm ọe một hồi thì giọng ông vang lên. Ông đọc bài thơ Ngọn lửa. Thì ra là ông đọc thơ ông vào băng, ai vào ông mở cho nghe, ai cũng được bình đẳng như thế. Hồi ấy đây là một cách làm hiện đại tân kỳ không phải nhà thơ nào cũng có thể. Sau này khi ra trường đi khỏi Huế, thi thoảng về gặp ông ở trụ sở hội 26 Lê Lợi thì ông lại hay đưa tiền cho chúng tôi mua rượu, chứng tỏ ông không khổ như xưa nữa.

Một lần có cái cuộc giao lưu các nhà thơ với thầy trò đại học Hồng Đức Thanh Hóa, ông Vũ Quần Phương làm MC. Nhà thơ Hải Kỳ và Hoàng Vũ Thuật (ở Quảng Bình) cùng nhiều người nữa (có cả tôi) không có ở trong bộ nhớ ông Phương, đương nhiên là không được lên đọc thơ dù rất "sèm". Nhưng hai ông không chịu khuất phục. Tôi thấy sau khi ông Phương giới thiệu ông Nguyễn Trọng Tạo đọc thơ thì lẽ ra đọc xong ông Tạo phải giao micro lại cho ông Phương "điều hành", thì ông Tạo chủ động giới thiệu ông Hoàng Vũ Thuật, bảo rằng đây là nhà thơ rất hay, các bạn cần phải nghe. Ông Phương vừa đứng lên lại phải ngồi xuống cho ông Thuật đọc thơ "ngoài kế hoạch". Đọc xong ông Phương tiến lại định lấy mic để điều hành thì ông Thuật cương quyết... mần thêm bài nữa. Ông Phương lại ngồi xuống, thấy ông Thuật vừa cúi chào là xông tới nhưng ông Thuật lại... cầm mic nói: Thưa... ở đây còn một nhà thơ rất nổi tiếng nữa. Tôi muốn giới thiệu nhà thơ Hải Kỳ. Thế là ông Phương lại ngập ngừng ngồi xuống và ông Hải Kỳ tiến lên đọc rất đắm đuối say sưa... 2 bài.

Một trong những người mà tôi hay phải... chịu đựng thơ khi về Huế là nhà thơ Hồ Thế Hà. Có lần về, đang ngồi nhậu rất vui vẻ với anh em cán bộ giảng dạy của khoa Văn Đại học Huế tại nhà Hà ở khu tập thể đại học thì Hà... vẫy tôi ra ngoài. Tưởng có gì quan trọng té ra anh... đọc thơ. Anh bảo bằng giọng nghèn nghẹn như bị xúc phạm: bọn trong ấy chỉ biết rượu thôi, Hùng đứng đây mình đọc thơ cho nghe. Hu hu cái thân tôi, gần tiếng đồng hồ nghe ngót nghét năm chục bài thơ trong cái nóng ba tám ba chín độ trưa xứ Huế, đến khi đám nhậu trong nhà kêu ầm lên vì vắng hai ông quan trọng của cuộc nhậu mà vì có họ mới có cuộc này là chủ nhà và khách thì tôi được... giải thoát. Một lần khác chúng tôi đàn đúm ở nhà Phạm Phú Phong trên Nam Giao. Phong là cán bộ giảng dạy báo chí đại học Huế. Ngồi khuya, chừng hai ba giờ sáng gì đó, chỉ uống và nói chuyện chứ không đọc thơ, thì một cái xe đạp lao thẳng vào, đổ ập xuống, một thân hình vẹo vọ giọng méo xẹo: Đọc thơ hả, cho đọc mấy bài coi. Một ai đó trong chúng tôi rất nhanh: Thơ phú chi mô, bọn tớ là thợ hồ, đang dậy uống trà sáng rồi đi làm đây. Ụ ạ, rứa thì nói chi, đang sèm đọc thơ đây, thôi thợ hồ thì ngồi đó, ta đi kiếm chỗ đọc thơ chơi. Hỏi tất cả những người ngồi đấy, không ai biết anh chàng này...

Anh Nguyễn Trọng Tạo, anh Ngô Minh, anh Hoàng Phủ Ngọc Tường... bây giờ một bác thì tai biến, hai bác trưởng thượng rồi nên nhìn cái sự đọc thơ và cười, và cũng viết báo vui, chứ cái thời rượu Chuồn với cóc ổi tré ấy các bác cũng là những người xuất bản mồm kinh hoàng lắm. Bác Tường ngồi ăn thì chỉ uống và nói, đến nỗi đến nhà tìm gặp mẹ vợ hỏi thì bà bảo: Tường đi... nói rồi. Còn ông Tạo ông Minh thì có thể đọc thơ thâu đêm. Trong một cuộc rượu thơ thâu đêm như thế, ông Tạo buột ra lúc nào: "Sông Hương hóa rượu ta đến uống/ Ta tỉnh đền đài ngả nghiêng say" rồi chả nhớ gì nữa, mấy hôm sau có người đọc lại và trả bản quyền cho ông. Ông Minh thì mới mùa hè này tôi về Huế gặp ông ở cuộc sinh nhật nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường. Nhà chật người đông, ông Minh ngồi tuốt góc trong cùng, thấy tôi vào muộn ông vẫy vào. Mọi người uống bia, riêng ông làm một be rượu Chuồn trong vắt. Ông rót cho tôi rồi hỏi: Lâu nay viết lách răng? Dạ thì em cũng... thường thường rứa. Ông làm ực nữa, mồ hôi thành dòng, mặt đỏ gay, môi giật giật: Mần thơ là phải mần liên tục, nghỉ là hỏng, để ta đọc mấy bài mới viết hỉ. Thế là ông đọc. Ồn ào thế, mình tôi nghe, chắc chắn là chỉ mình tôi nghe vì góc ngoài ông Tô Nhuận Vĩ, ông Nguyễn Khắc Phê đang nói chuyện với chị Trần Thùy Mai, còn mấy người viết trẻ thì đang xúm vào chụp ảnh với anh Tường trên xe lăn, chị Dạ thì đang mở máy giới thiệu CD nhạc mới của mình và khoe: Nhờ Trọng Tấn thu, cậu ấy bảo với chị thì em lấy hữu nghị... 10 triệu một bài thôi...

Hồ Đắc Thiếu Anh và Tôn Nữ Ngọc Hoa là hai người Huế tha hương. Chị Thiếu Anh ta hay gặp trên tivi, chương trình giới thiệu nghệ thuật ẩm thực, giờ đang ở Sài Gòn, còn Tôn Nữ Ngọc Hoa ở Buôn Ma Thuột, nhưng tôi thấy hầu như hoạt động thơ nào ở Huế cũng có hai chị. Có lần chị Thiếu Anh bay ra đúng một đêm, đọc thơ xong sáng mai bay vào ngay vì đang dở công việc, mà chị ít khi đi một mình, bao giờ cũng có anh chồng đi cùng hộ tống. Tôn Nữ Ngọc Hoa thì nhỉnh tuổi hơn tôi, lần nọ ra Huế gặp sân thơ trẻ những là Phạm Nguyên Tường, Ngô Công Tấn, Châu Thu Hà, Lê Vĩnh Thái, Trần Tuấn, Lê Vĩnh Tài... nhưng... thèm đọc thơ quá, chị bảo: Cho đọc với hí. Đố đứa nào dám lắc, thế là chị nhảy lên cái lầu bát giác bên bờ sông Hương và miệt mài đọc bằng giọng Huế ngọt như mía lùi...

Trái sang: Phạm Nguyên Tường, Lê Vĩnh Tài, Ngô Công Tấn, Trần Tuấn, Không biết tên- tại sân thơ trẻ bên bờ Sông Hương. Lúc này Tài đang đọc thơ, mắt mũi nhắm tịt.

Lần này có thêm Châu Thu Hà (đầu tiên bên trái) nhập cuộc.

Thơ trên cỏ- Đây là bài thơ của Nguyễn Lãm Thắng

Ông em ruột mình, hiệu trưởng cấp 3, giáo viên Hóa, ngạc nhiên vô cùng: Thơ sắp đặt lạ hè?

Nhưng nói cho công bằng, hình như cái thời đói kém, ngồi nghĩ đến nát óc mới kiếm ra xị rượu, rồi lại nát óc kiếm trái cóc trái ổi, xịn hơn tí thì có cái tré bì lợn trộn thính với riềng, lại là cái thời người ta "hy sinh" vì thơ nhiều hơn. Bốn năm người với chai rượu là có thể ngồi "nấu" thơ với nhau suốt ngày sang đêm. Những "bãi chiến trường" thơ như thế thường là ở các tư gia nhà thơ, quán cóc vỉa hè và ký túc xá sinh viên. Có cái ảnh đen trắng ông Tạo với ông Tường lêu đêu như hai cây sậy ngồi ở một quán cóc khuya tù mù đèn dầu với chai rượu đế và hai cái trứng vịt lộn. Hồi ấy kiếm được chai rượu gạo quý bằng bây giờ có chai Chivas xịn. Nhớ câu lưu truyền: Đế quốc Pháp đế quốc Mỹ không sợ, chỉ sợ đế quốc... doanh. Còn bây giờ, có vẻ ít có thời gian cho thơ hơn. Trong các cuộc nhậu, anh nào đọc thơ thì phải... trả tiền. Lâu lâu cũng có vài bác "sèm" quá, bỏ ra vài trăm bạc mua thùng bia cho cả bọn uống rồi đọc thơ tẹt ga. Người đọc cứ đọc, người uống cứ... nói và liên tục ra ngoài...

Kể chuyện vui thế, dù không phải loại thích đọc thơ, nhưng tự nhiên lại muốn ngay bây giờ hú mấy thằng bạn, đến nhà uống rượu và... đọc thơ giữa cái chiều cuối năm này...

V.C.H

VÀO HỘI NHÀ VĂN

vanconghung — Sat, 30 Jan 2010 10:03:29 +0700

Bài này viết ngay khi mới nghe tin vỉa hè danh sách hội viên năm nay. Mình bé tí, ở một nơi bé tí heo hút, thế mà cũng cứ bị như là đang ở giữa cuộc họp BCH. Bao nhiêu điện thoại, vui cùng cái vui của bạn, thở dài cùng cú sượt sượt của bạn, rồi ngẫm ra, thì ra, Hội Nhà Văn oách thật...

Cáo lỗi em Hồng Hạnh (không phải Hồng Hạnh ca sĩ mà là Hồng Hạnh phó TBT báo Thừa Thiên Huế, nơi in cái PS vui "về Huế đọc thơ" số tết.) Sáng nay em nhắn: Báo ra rồi, đọc lại vẫn thấy buồn cười, anh được phép post lên cho đồng bào cười chơi. Nhưng phải đưa bài này lên đã, không nó nguội mất, phí của.

---------------------

Mấy hôm nay những ai quan tâm đến văn chương Việt Nam đều thấy diễn đàn này... nóng rẫy. Sau cả chục ngày bộn bề với hội nghị quảng bá Văn học Việt Nam mang tầm thế giới do chính phủ tổ chức, thì ngay lập tức Ban Chấp hành Hội Nhà Văn Việt Nam tiến hành họp để xét giải thưởng hàng năm và kết nạp hội viên. Quả thật là chả thấy ai để ý gì đến cái giải thưởng sang trọng kia mà cứ quay mòng mòng vào danh sách hội viên sẽ được chuẩn y vào chiều 23/1/2010.

Trước đó từ hơn 600 đơn lưu cữu hàng chục năm trước, các ban chuyên môn và các hội đồng của Hội Nhà Văn đã họp nhiều cuộc và lọc được 131 cái tên để trình ra BCH. Cuộc họp này là từ 131 anh tài kia chọn tiếp ra một số người đủ chuẩn hội viên. Thực ra thì khó mà gọi là chuẩn, vì biết thế nào là chuẩn. Có hàng trăm nhà văn hội viên hàng mấy năm nay có thấy viết gì đâu- nhưng tôi cho những người này là tự trọng, nói như một người bạn tôi: tớ giúp cho nền văn chương nước Nam ta phát triển bằng cách... không viết nữa. Còn hàng chục hội viên khác thì vẫn cặm cụi viết và tìm mọi cách để công bố thì, trời ạ, thơ văn của họ nó ngang tầm... câu lạc bộ (nói có sách mách có chứng, ít nhất là báo Lao Động và Tiền Phong đã vài lần trích thơ họ trong mục... vui cười).

Thì ra cái danh nhà văn hội viên nó oách hơn tôi tưởng. Trong danh sách 40 nhà văn được kết nạp đợt này có bác nhà thơ Việt Phương, sinh năm 1928, nguyên là trợ lý của cố thủ tướng Phạm Văn Đồng, tác giả tập thơ "Cửa mở" nổi tiếng tôi đọc trộm từ hồi bé tí "Bác không bằng lòng gọi trận đánh chết nhiều người là đánh đẹp / Con xóa chữ đẹp đi như xóa sự cạn hẹp trong lòng con / Thêm hiểu lòng Người đối với quân thù như sắt thép / Mà tình thương mênh mông ôm hết mọi linh hồn", và điều này mới bất ngờ, trong 5 nhà văn có số phiếu tuyệt đối 100% của BCH, không có tên Việt Phương, trong khi tôi thì cứ nghĩ ông phải là hội viên từ thời... xa lắm. Có bác Đỗ Doãn Quát, thân sinh các nhà văn nhà báo tài hoa Đỗ Doãn Phương và Đỗ Doãn Hoàng bạn tôi, sinh năm 1948, có bác Lê Phan Nghị từng làm thư ký cho cố bí thư Tỉnh ủy lừng danh Kim Ngọc sinh năm 1944, có bác Phương Đài sinh năm 1932, có bác Quang Hoài và Trần Chính sinh năm 1942, trẻ nhất là nhà thơ Phạm Vân Anh sinh năm 1980, và đây cũng là hội viên hội Nhà Văn trẻ nhất hiện nay... vân vân, đủ thấy sức hút của cái danh Hội viên hội Nhà Văn Việt Nam nó lớn đến mức nào. Chưa hết, nhà văn Phan Đình Minh hôm qua điện cho tôi: Bố em quyết định sẽ về quê làm cơm báo cáo tổ tiên họ hàng bà con hàng xóm. Bác Đỗ Doãn Quát thì bắt con trai Đỗ Doãn Hoàng đánh xe về đón bố lên Hà Nội để... cám ơn các bác Hội Nhà Văn. Bác Lê Phan Nghị thì điện cho tôi và rưng rức: Đời anh 20 năm nay chưa khóc bao giờ, nhưng từ hôm qua đến giờ đã khóc... ba lần. Sướng quá em ạ. Bác nhà văn Nguyễn Đăng Sâm sinh năm 1942 ở Quảng Ninh thì nói như quát khi đang nhậu: Đây là niềm vui lớn nhất của anh từ khi làm người chú ơi...

Làm nhà văn rất khổ, ai cũng biết thế, và về oai thì nó cũng không bằng nhà báo, kinh tế thì lại càng "hướng về âm", tức càng hăng say viết sách càng lỗ, thế mà không hiểu sao người ta lại quý trọng nó đến thế. Là vợ nhà văn hơn hai chục năm nay, chính bà xã tôi cũng cứ tròn mắt ngạch nhiên khi chồng nhận được những cú điện thoại báo tin vui dài lê thê và đầy khoái cảm. Thì ra là cái danh nhà văn nó cao quý. Có bác nói với tôi, mọi thứ rồi tiêu tan hết chú ạ, chức vụ tiền tài chả là cái gì khi ta về với đất... còn mỗi cái danh nhà văn là sống mãi. Tôi rất chia sẻ với bác ý này, nhưng thấy cần nhấn thêm, đấy phải là các nhà văn đúng nghĩa, viết ra văn chứ không chỉ ra chữ, có nhân cách và tài năng thứ thiệt, luôn đứng về phía nhân dân và dân tộc, luôn bảo vệ lẽ phải và tôn trọng yêu thương cái đẹp...

Kể ra vui thế để thấy các nhà văn ở Gia Lai... hiền. Nộp đơn đấy, năm nay chưa được thì năm sau, chả quen biết ai mà nhờ, và cũng không cuồng lên để vào hội nhà văn bằng mọi giá. Vào hội cũng không đến mức phải tổ chức lễ "rước thẻ" rất rầm rộ như một nhà văn phía bắc, hoặc lễ "hôn thẻ" như một nhà thơ Miền Trung mấy năm trước..., mà đơn giản, họ vào hội để tiếp tục sáng tác, và các đồng nghiệp tôi ở Gia Lai đang làm rất tốt nhiệm vụ nhà văn của mình.

Xin chúc mừng 40 nhà văn tân hội viên Hội Nhà Văn Việt Nam.

ĐI XEM CHÂN DÀI...

vanconghung — Wed, 27 Jan 2010 09:33:50 +0700

Mình để ý 2 gã ngồi cạnh mình, đang hò hét mặt đỏ tía tai thế đột nhiên nhớn nhác rồi... ngừng lặng. Vặn vẹo rồi co gập đủ tư thế, cuối cùng một cái bao nilon được rút ra, bụm lại. Ánh đèn nhà thi đấu vẫn sáng rực. Biết làm sao được. Người ken như trấu, đứng dậy là mất chỗ. Xong, mặt giãn ra sung sướng, tay vẫn giữ khư khư cái bao (vì chẳng biết vất đi đâu). Gã ngồi bên rụt rè mượn... Chao ơi là sung sướng và đau khổ...

Hìhì đổi món phát...

-----------------

ĐI XEM CHÂN DÀI ĐÁNH BÓNG

Khi đăng ký xin cái thẻ dành cho nhà báo để đi xem bóng chuyền, một ông có trách nhiệm hỏi chả biết đùa hay thật: Ông đi xem... chân hay xem bóng? Chao ơi, ai lại hỏi nhau như thế. Tôi là kẻ mê và có viết nhiều về thể thao nên cái sự phân biệt nó rõ ràng lắm. Tất nhiên là vì hỏi lại một cách nghi ngờ như thế nên tôi không được cấp cái thẻ mà rất nhiều đồng nghiệp tôi được cấp kia, và cũng nhờ thế mà tôi được ngồi lẫn với công chúng bóng chuyền Gia Lai, và nhờ thế mà biết họ yêu bóng chuyền đến như thế nào?

Hôm chung kết giữa đội Thông tin Liên Việt và Bình Điền Long An, khán đài nhà thi đấu không còn một chỗ trống. Trời ạ, tôi chứng kiến một bác suốt buổi đứng một chân, một chân thõng xuống lối lên xuống, một tay chống vào tường, người nghiêng 60 độ, không có tay để vỗ... thế mà hò hét suốt. Khi Thông tin đang dẫn 2-0, ai cũng chắc là họ sẽ thắng, thế nhưng vẫn thích xem 5 séc, thế là quay sang cổ vũ Bình Điền quyết liệt, kết quả là... Bình Điền thắng ngược lại 3-2. Thì đã bảo thế mới là thể thao, và nhờ thế mà thể thao nó bắt ta phải buồn vui sướng khổ với nó.

Nhưng đây là môn thể thao của những người đẹp, do các người đẹp phô diễn. Trong khi tôi chú ý đến cô bé Libero bé tí, thấp bằng... tôi thì anh Nguyễn Quang Tuệ lại nhăm nhăm chụp ảnh Ngọc Hoa và Phạm Kim Huệ, đều cao hơn anh cả cái đầu kèm vai nữa (mà anh thì đã cao hơn tôi một cái đầu), khi Ngọc Hoa cúi xuống ký tặng người hâm mộ thì tôi vẫn còn phải nhướng chân mới nhìn thấy chữ ký của cô. Kim Huệ thì không nói làm gì, ngay mấy cô bé khác trông trong sân nhỏ con thế, mà khi đứng, tôi ngước... mỏi cả cổ mới nhìn thấy mặt. Hơi tủi cho chiều cao khiêm tốn của mình nhưng lại mừng cho một thế hệ tương lai đất nước. Cứ như các cô đây thì chả mấy chốc dân tộc ta sẽ hoá rồng về sức vóc. Mà chả cứ tôi, mấy đồng nghiệp mọi khi cao lồng ngồng, đi đứng ra chiều hoành tráng bề thế lắm, giờ đứng trước họ cũng trông thảm hại như các chú lùn trước Bạch Tuyết, như mấy chú gà gô trước bầy thiên nga. Dáng con gái bóng chuyền thì khỏi chê rồi, nhưng những tiếng hét của họ cũng... tạo cảm xúc làm sao. Trên sân lanh lảnh tiếng con gái la hét cứu bóng có, thất thanh có, gọi tên nhau có, thảng thốt bâng quơ có, nó cứ như rót vào ta cái nồng nã mềm mại của lưng của mắt của mồ hôi của làn da của cái bím tóc lắc lư. Mà cái tiếng con gái, lanh lảnh như kim, nhọn hoắt như dùi nhưng vẫn nghe một chút gì đấy như là yếu đuối dễ thương cần sự che chở, dù khi nghe tôi nói điều này, một ông râu ria hộ pháp ngồi cạnh nói, ngồi đấy mà kêu yếu đuối, nó đập cho một cái có mà... vỡ mặt? Nói gì thì nói, với chiều cao ưu việt của mình thì chả cứ tôi mà khối anh chàng ngày thường lừng lững kiêu ngạo giờ cũng khép nép đứng xa khiêm tốn và... ước ao. Chứ sao, ước ao làm sao mà mình có một đứa em, đứa con, thậm chí là người yêu... có vóc dáng như thế. Dân mình vốn lùn nên luôn luôn có thiên hướng... kỳ thị chiều cao. Cách đây chục năm khi bắt đầu có những cuộc thi hoa hậu đầu tiên thì chiều cao của những nàng kiều diễm ấy cũng chỉ trên mét sáu. Thế mà đã xì xào (phía sau) rằng cao thế làm sao lấy chồng? Bây giờ thì ngon ơ, nàng cao thì đã có chàng cao úp, còn bọn lùn như tôi thì... ngồi ước giá mà...

Thế nên tôi mới phải nhờ Nguyễn Quang Tuệ chụp giúp tôi cái cô bé tên Kim Liên của đội VTV Bình Điền Long An. Chính là cái cô libero bé tí mà tôi nhắc trên kia. Giữa đội bóng lồng ngồng chân cẳng, đuồn đuỗn lưng vai, lọt thỏm vào một cô bé cao chừng mét sáu, nhưng mà rất cân đối, rất xinh, và đặc biệt là rất nhanh nhẹn, rất dũng cảm. Cô làm sáng bừng cả sân thi đấu bằng những cú cứu bóng thần sầu. Thì nhiệm vụ của libero là chỉ được ở hàng sau và chỉ cứu bóng đỡ bóng thôi mà. Nhưng cô bé này thì còn trên cả cứu bóng, bởi sau khi cứu bóng cô đưa bóng rất khéo về nơi cần đến là vị trí chuyền hai. Có những cú cô lộn hai vòng, tay úp sát sàn, người trôi như tấm thảm, và... bóng rơi vào bàn tay đang úp trên sàn, nẩy lên đúng tầm đồng đội.

Mảnh mai như thế, dịu dàng như thế, trắng trẻo như thế, mà xinh, mà đẹp, nhiều em đẹp cỡ hoa hậu... mà trời ạ, đập bóng như búa máy. Nhìn các em lăn lộn xoay mòng mòng trên sân vừa thấy thương vừa thấy phục. Những bím tóc lắc lư, những tiếng hét con gái chói tai, những giọt mồ hôi nồng nàn trên má, trên áo và cả trên sàn thi đấu làm nhiều người rưng rưng xúc động. Tất nhiên không tránh khỏi cả những lời bình vô văn hoá, nhiều khi đến cả tai các em của một vài kẻ phàm phu. Người viết chạnh lòng ái ngại nhưng hình như các em đã quen rồi. Thì bao giờ chả thế, bên cạnh cái thanh cao là kề cận thấp hèn, bên cạnh sự trắng trong là u mê cục súc... biết làm sao được. Rất nhiều người "mê" Phạm Kim Huệ đội trưởng của Thông Tin Liên Việt, tay đập thần sầu không chỉ của đội Thông tin mà của cả đội tuyển quốc gia, dù bây giờ không phải là thời hoàng kim của cô. Mà Huệ lại trắng, lại đẹp, đẹp cả mặt cả người, cao gần nhất trong số VĐV bóng chuyền nữ trong giải. Có người mê quá còn bảo cả kiểu... kẹp tóc cũng đẹp. Đây là cô gái đã được phong hàm vượt cấp lên trung uý và kết nạp Đảng tại trận theo đúng nghĩa đen của từ này ở một giải cách đây hơn chục năm.

Bởi lâu lâu mới có một giải nên nhiều người không hiểu luật mới, cứ mang luật cũ ra mà cãi nhau. Có hai ông sửng cồ chửi trọng tài rất to vì... không bắt quả đỡ phát bóng dính bóng. Lại có ông khác bật lên như lò xo, gào như cháy... nhà thi đấu vì thấy Kim Huệ đỡ bóng bằng... chân. Ông nữa vung tay chửi thề vì bóng phát chạm lưới mà trọng tài... thiên vị cho qua? Khán giả gốc người miền Bắc rất đông, chủ yếu là từ các nông trường vùng ven. Họ mang đến một sinh khí "cổ vũ" bóng chuyền, chứ không chỉ "xem" bóng chuyền. Chị em nữ chiếm khoảng một phần mười số khán giả có mặt trong nhà thi đấu...

Thì cũng vì phải bỏ tiền mua vé nên mới thấy... xót, xót nên mới mừng vì thấy dân ta bây giờ rất giàu. Giá vé không rẻ, hôm chung kết vé chợ đen đến ba trăm rưởi một chiếc thế mà có gia đình từ huyện ra đi chẵn một xe nhà, mần luôn một bộ năm cái. Có hai người còn ôm nguyên hai cái vé giá năm trăm ngàn, trả tiền xong mới biết là vé của... ngày hôm trước...

Thể thao là thế, vui buồn lẫn lộn. Cũng may đây chỉ là giải giao hữu nên ta không được chứng kiến những giọt nước mắt. Chao ơi là nước mắt con gái, buồn đến thắt lòng, nhưng nếu không có nó có khi lại còn buồn hơn...

Kim Liên đấy

Ngọc Hoa đang ký, đã cúi gập thế rồi mà vẫn cao bằng người khác đứng.

Khổng lồ và tí hon

Phạm Kim Huệ

BIỆT TÀI TIẾT CANH VỊT

vanconghung — Sat, 23 Jan 2010 12:26:39 +0700

Sương Nguyệt Minh mail cho mình bài này hôm qua. Mệt (vì nhậu) quá, hôm nay mới đọc. Đọc và cười, khùng khục mà cười, cười như nghé con... Mình cho rằng đây là bài viết hay nhất của Sương Nguyệt Minh. Một thời hào hùng hiện ra, cái thời mà mình mua một con vịt gần chéo cánh nặng 7 lạng đánh 7 đĩa tiết canh đông như thạch, 15 thằng nhậu bò lê bò càng. Sau này kể lại chả thằng nào tin. Thì đây, nhà văn Sương Nguyệt Minh kể lại cái tài lẻ ấy của mình. Mà chả mình mình, còn là Trung Trung Đỉnh, Đỗ Tiến Thụy, Tạ Văn Sĩ, Lê Văn Thiềng... tên nào tên ấy hiện lên mồn một và sinh động...

Mà thôi, chả khen nữa, kẻo lại "phò mã tốt áo"...

Điều quan trọng là, SNM nhắn kèm theo mail: Được đưa lên blog VCH bài này là sướng một đời viết văn rồi, không cần in báo giấy, không cần nhuận bút, hehe...

------------------------------

Dạo ấy, nhà văn Trung Trung Đỉnh còn ở Văn Nghệ Quân Đội. Chúng tôi đi Tây Nguyên. Đêm nghỉ ở Nhà khách Sư đoàn Đắc Tô, Trung Trung Đỉnh thao thức, trằn trọc suốt. Gần sáng, tôi bỗng dưng thức dậy sau giấc ngủ sâu và dài, qua ánh sáng lờ mờ bóng điện ngoài sân hắt vào, thấy ông ngồi xếp bằng im lìm như một già làng Tây Nguyên trong... màn.

Đất trời Kon Tum vẫn chưa sáng hẳn, phố núi im phắc như bị bỏ quên giữa rừng, chứ nếu ở Hà Nội giờ đó đã rộn rã tiếng honda, ô tô, tiếng người dọn hàng sớm. Tôi lò dò ngồi dậy:

"Bác có chuyện gì mà thức suốt đêm thế?"

"Lo quá! Con bé Thảo nhà tôi vào Đại học năm nay chẳng biết thi cử thế nào?"

"Sao bảo nó làm bài tốt?"

"Tốt thì tốt, nhưng học tài thi phận. Mấy lần tôi định đánh thức chú dậy mượn điện thoại di động gọi về nhà, lại thấy chú ngủ mê mệt, sợ phá giấc."

Cái ông này mới xa Hà Nội một ngày đã bấn lên. Nửa đêm choang điện thoại về nhà, có khi vợ con nghĩ mình... tai nạn. Tôi bảo:

"Đến ngày đến tháng, người ta báo kết quả. Bác lo, chẳng giải quyết gì".

"Không lo mà được à? Chú không có con gái, biết đếch gì". - Ông bực dọc, cáu.

Biết ông Trung Trung Đỉnh yêu con gái nhất nước Việt Nam rồi! Tôi đành im lặng. Rõ ràng là ông thấy không thể chia sẻ với cái thằng "không có con gái".

Dạo ấy, nhà văn Trung Trung Đỉnh chưa sắm điện thoại di động, nhưng ông đã mua tặng đứa con gái 18 tuổi xinh đẹp cái máy Nokia vỏ màu đỏ hồng 3 triệu đồng, giá ngang một con trâu. Không phải ông chiều con gái mà chỉ làm mỗi việc: thỉnh thoảng điện thoại từ máy bàn cơ quan hỏi con gái chuyện học hành, và thế nào cũng chốt câu: "Thắng không kiêu bại không nản nhé!". Suốt dọc đường đi, ông liên tục mượn máy của tôi (y như mượn xà phòng vậy), điện thoại cho con bé, và tôi nghe đến phát mệt câu ấy.

Những ngày sau ở Tây Nguyên, nói chuyện rổn rảng, cứ loanh quanh thế nào rồi ông Đỉnh cũng lái câu chuyện về đứa con gái thi vào đại học. Tôi nghĩ, bụng bảo dạ: Bác cứ làm như chỉ mình bác có con gái. Đi thực tế, suốt ngày lo con gái thì viết cái nỗi gì? Nhưng, không dám nói, chỉ sợ ông quát: "Chú không có con gái, biết đếch gì!"

Sáng bảnh.

Nhà thơ Tạ Văn Sỹ lái chiếc xe Honda tàng tàng tróc sơn nhuôm nhoam đến sớm nhất. Có lẽ ông Sỹ là nhà thơ lại hành nghề xe ôm... duy nhất nước Việt Nam? Ông có thơ in trên các báo ở Sài Gòn từ năm 1970. Nhà văn Lê Văn Thiềng đương nhiệm Tổng biên tập Báo Kon Tum cũng đến. Rồi nhà thơ Văn Công Hùng bắt xe đò từ Pleiku ra sớm. Mấy hôm trước, thấy Trung Trung Đỉnh khoe Văn Công Hùng có tài đánh tiết canh vịt cả nước Nam không ai bằng. Đám văn chương các vùng miền từ bắc đến nam vãng cảnh Gia Lai đều ghé nhà y tụ vạ. Y làm thịt vịt, đánh tiết canh chỉ mấy phút là đông. Y úp bát tiết canh, rồi lấy lạt xỏ vào phần tiết vừa nhấc bát sứ ra, treo lên từng xâu mà không bị vỡ. Khi đám văn nhân thi sĩ đã ngồi vào chiếu nhậu, y mới xách ra cả chùm tiết canh, chia mỗi người một xâu trong mọi ánh nhìn kinh ngạc, bái phục. Tạ Văn Sỹ từ Kon Tum sang, ông đánh con xe Honda 78 cánh én, ghi đông vểnh lên như "bố vợ phải đấm". Chén hết xâu tiết canh vịt thuộc khẩu phần của mình rồi, chợt ông nhớ đến người bạn thơ Hữu Kim cũng thuộc loại nghiền tiết canh vịt. Chả biết ông to nhỏ với Văn Công Hùng thế nào mà khi về trên ghi đông xe Honda của Tạ Văn Sỹ treo lủng lẳng một xâu tiết canh vịt. Tôi chịu, không hiểu số phận xâu tiết canh ấy có bị rã ra hay không khi ông Sỹ say ngất ngưởng, phóng xe máy vù vù 50km trên đường nhựa Plâyku - Kon Tum đã xuống cấp đầy ổ voi ổ gà. Cho đến tận bây giờ tôi cũng chưa kịp hỏi nhà thơ Hữu Kim xem có được nhìn thấy tiết canh vịt Văn Công Hùng gửi không hay chỉ nhìn thấy... vòng lạt treo trên ghi đông xe máy?

Cứ nghĩ đến Văn Công Hùng là tôi lại nhớ đến tiết canh vịt. Tiết canh vịt là "văn minh ẩm thực" của Ninh Bình - quê mẹ nhà thơ, chứ không phải của nơi ngụ cư Plâyku. Mấy chục năm sống ở Plâyku nhưng y chưa bao giờ là người Plâyku, người Ninh Bình cũng không, người Thanh Hóa nơi sinh cũng chẳng phải và cũng không thấy dấu vết gì của Huế quê cha ở trong con người y. Vậy thì y là người của vùng đất nào, của quê hương nào?

Chúng tôi kéo nhau đi uống cafê sáng. Lần đầu tiên, uống cafê Tây Nguyên ở ngay nơi nó mọc và đơm hoa kết trái. Văn nhân, thi sĩ ngồi ngay vỉa hè nhấm nháp hương vị cafê chồn. Cà phê chồn màu đen nâu vến thành ngấn trên cốc sứ trắng. Tôi cảm nhận được vị đắng đậm đà và hương thơm dìu dịu lãng đãng lúc xa lúc gần ngai ngái mùi đất đỏ bazan, hơi ẩm mốc của mùn cây và hương cacao thơm lừng, lại phảng phất mùi Chocolate. Tôi tấm tắc khen với sự ngạc nhiên về sự huyền diệu của café chồn ngon thơm.

Nhà thơ Văn Công Hùng giảng giải: Cà phê chồn là đúng nghĩa đen. Nó là loại cafê có tên khoa học là Arabica tròn béo, chứa nhiều caffeine. Chồn xám Mjia lưng đen có 2 sọc dài trắng và bụng cũng trắng thường động dục, giao phối vào khoảng tháng 11 đúng lúc thu hái rộ cà phê. Chồn Mjia tìm đến các cây cafê 4-5 tuổi, chọn ăn những quả chín đỏ to tròn, mọng. Hạt cafê qua dạ dày, ruột non con chồn được các enzyme tiêu hóa ngấm qua vỏ, thấm sâu vào ruột hạt làm thay đổi các phân tử tạo ra các thay đổi hương vị cơ bản cho hạt cafê trước khi thải ra ngoài. Người dân Ê Đê lấy về đem ra suối nước chảy rửa sạch rồi sấy hoặc phơi khô, sau đó xay và chế biến ra loại cafê chồn huyền diệu nổi tiếng. Theo như nhà thơ Văn Công Hùng thì một tách cafê chồn ở Luân Đôn có giá tới 50 đô la.

Tôi thật sự ngạc nhiên về sự am hiểu cafê của ông nhà thơ ở phố núi Pleiku. Tôi lạ nước lạ cái vào Tây Nguyên lần đầu nhìn cái gì cũng lạ, nghe cái gì cũng hấp dẫn. Bài học đi thực tế đầu tiên lại ở ngay vỉa hè phố núi và từ bạn văn chương.

Tạ Văn Sỹ - nhà thơ của chúng sinh, của người lao động. Có những câu thơ lãng mạn lay động lòng người, ông viết ngay ở ngã tư đường trong lúc ngồi trên yên xe honda chờ khách. Văn Công Hùng thì bảo Tạ Văn Sỹ có một quyển sổ con con để trong túi áo, lúc vắng khách thì móc sổ ra làm thơ. Đỗ Tiến Thụy thì bảo, làm gì có sổ tay, tất cả thơ ông Sỹ đều viết trên vỏ bao thuốc lá, lúc về nhà mới chép lại vào sổ ô ly của con gái. Vậy mà thơ vẫn cứ hay, đâu kể gì làm trên giấy trắng hay máy vi tính:

"Bây giờ dành thời gian để viết thơ tình/ E có kẻ sẽ cho là phí phạm/ Và có kẻ sẽ cho là lãng mạn/ Nếu bình tâm ngồi đọc thơ tình/ Xin chớ nhầm khi căng óc mưu sinh/ Để quên mất trái tim mình thơ mộng/ Tôi tất bật với ê chề cuộc sống/ Vẫn thấy dư thanh thản viết thơ tình".

Tây Nguyên thật lạ kỳ là mảnh đất lành, nhiều văn nhân thi sĩ khắp nơi đến sinh sống và làm việc. Nhà văn Lê Văn Thiềng từ Hà Nam chọn đất Kon Tum lập nghiệp. Ông Thiềng mạnh về ký, thường moi móc những đề tài lạ, hấp dẫn, viết về người Rơ Mâm, Xê Đăng, ngục Kon Tum, nghệ sĩ nhân dân Y BRơm...Và in khá nhiều trên Văn Nghệ Quân Đội.

Nhà văn Lê Văn Thiềng đưa chúng tôi đến Trung tâm bảo trợ xã hội Kon Tum. Trung tâm đang nuôi 79 đứa trẻ không người nuôi dưỡng, có mấy đứa trẻ người dân tộc thiểu số bị chôn theo mẹ, được bộ đội biên phòng cứu sống. Thằng bé Y Đức mặt mũi sáng sủa đứng trước mặt chúng tôi, bẽn lẽn. Y Đức con chị Y Chánh và anh A Oát người Ja Rai ở làng Kênh, xã Mo Ray, huyện Sa Thầy. Y Chánh sinh nở trong một đêm mùa mưa tối tăm và kiệt sức rồi chết, vì trước đó một tuần bị tả lị. "Y Chánh không chết mà nó đi về thế giới dưới kia, sống cuộc sống khác. Cho thằng bé đi theo bú sữa mẹ". Tư duy đa thần và tâm linh thô sơ, người Ja Rai ở làng Kênh nghĩ như thế. Theo luật tục, già làng A Nun làm lễ cho thằng bé theo mẹ sang thế giới mới. Có người làng thương, đi báo cho Đồn biên phòng 709. Thiếu uý Phạm Xuân Bốn và Đội vận động quần chúng đến kịp và họ giải thích, làm mọi cách để cứu đứa bé khỏi bị chôn sống theo mẹ. Nhìn bé Y Đức tóc xoăn mang vẻ đẹp hoang dã của núi rừng, chúng tôi chẳng nói được câu nào. Trong lòng ai cũng trĩu nặng.

Nhà văn trẻ Đỗ Tiến Thụy đánh ô tô của Sư đoàn Đăk Tô đến đón chúng tôi ngược đại ngàn Mo Ray. Thụy đẻ ba thằng con trai, thảo nào lái xe vùn vụt. Chập tối thì tới nơi. Ông Trung Trung Đỉnh vẫn thấp thỏm lo, bảo Văn Công Hùng:

"Chú cho anh mượn điện thoại gọi cho con bé xem có kết quả thi vào đại học chưa?"

Lại thi cử. Văn Công Hùng móc túi quần lấy cái máy điện thoại to bằng nửa viên gạch, không một vệt sóng. Tôi cũng rút máy ra, máy lặng câm, bảo:

"Vùng này không phủ sóng. Sao mà bác sốt ruột thế?"

"Chú không có con gái, biết đếch gì!"

Văn Công Hùng bấm tay tôi cười hì hì, ra hiệu lặng im. Không lặng im, ông anh mắng chết. Thêm lần nữa ông Đỉnh không chia sẻ được với thằng em "không có con gái". Cứ thế này thì chết mất, chẳng thể yên ổn được với ông Đỉnh khi chưa biết con bé đỗ hay trượt.

Chúng tôi vào nhà A Veo - chủ nhà người Rơ Mâm thấp, đậm, tóc xoăn tít, trán hơi rô và răng trắng. A Veo vẫn nhận ra khách quý đã từng uống rượu ở nhà mình mấy năm về trước, bảo:

"Đây là cán bộ Đỉnh uống rượu ghè, và nghe mình hát Hơri. Chú này lái xe, tên Thụy mình cũng nhớ".

Nhà văn Trung Trung Đỉnh giới thiệu tôi và Văn Công Hùng với A Veo, rồi bảo:

"Bây giờ, Đỗ Tiến Thụy là nhà văn quân đội rồi, sắp tới bỏ nghề lái xe và sống bằng nghề làm nhà văn".

A Veo hỏi:

"Lái xe nhiều tiền. Nhà văn có làm ngô, ra lúa không? Sao dại thế?"

Đỗ Tiến Thụy bảo:

"Không làm ra ngô, nhưng viết ra chữ".

"Chữ bán có đắt không?"

"Như bác Trung Trung Đỉnh bán một gùi chữ, mua được 1 con trâu. Gùi chữ bác Sương Nguyệt Minh mua được 1 con heo."

"Thế à! Làm nhà văn sướng nhỉ. Cho mình làm với".

Tôi can A Veo. Nhọc lắm. Là nói thế thôi, chứ viết hết cả đời may ra mới được một vốc chữ, lấy đâu ra nhiều tới 1 gùi chữ. Không sống nổi bằng nghề viết văn đâu...

A Veo không nghe tôi kêu ca cái sự nhọc nhằn của người viết văn, hỏi:

"Còn chú Thụy? Gùi chữ của chú mua được 1 con voi không?"

Văn Công Hùng cướp lời Đỗ Tiến Thụy, bảo:

"Riêng chú Thụy tuổi trẻ tài cao, bán 1 gùi chữ lại mua 1 gùi chữ. Chú này không bán chữ để mua ngô, khoai, lợn, gà".

"Thế thì mình chẳng làm "nghề nhà văn" đâu. Nhọc lắm!".

Đang nói chuyện thì nghe có tiếng ậm è ở góc sàn nhà. Chúng tôi quay mặt lại nhìn. A Veo bảo:

"Mới bị gấu nó cầm tù, sắp chết đói đấy?"

"Gấu cầm tù, nghĩa là sao, A Veo?"

A Veo kể:

Cái thằng người lạ kia từ dưới xuôi mò đến rừng Mo Ray đốt ong. Tranh ăn mật non của gấu mà. Gấu mất phần, lùa cho thằng này bỏ của chạy lấy người, rồi trèo lên cây. Con gấu đen lặc lè không chịu bỏ "thằng tranh ăn" bèn ngồi lì dưới gốc cây xoay. Một ngày, hai ngày rồi lại một đêm, hai đêm, ba đêm. Thằng này đói quá lả đi mà không dám xuống. Con gấu đen biết "thằng tranh ăn" hết hơi kiệt sức rồi mới bỏ đi. A Veo đi rừng nghe tiếng "thằng tranh ăn" thều thào, liền chạy về làng gọi đứa con trai ra giúp sức đưa nó xuống mang về nhà phục... cháo loãng.

Hôm sau, Đỗ Tiến Thụy đi đồn 709, đến đúng nơi biên phòng cứu thằng bé Y Đức khỏi bị chôn theo mẹ. Sau này, Thụy viết bút ký Ở NƠI RỪNG THẲM dự thi Văn Nghệ Quân Đội được giải nhì. Văn Công Hùng làm được chùm thơ in túa lua các báo Tết. Trung Trung Đỉnh thì zi zô, chẳng thấy tăm hơi bài nào. Ông Đỉnh bảo tôi: "Lần đầu, chú vào Tây Nguyên như con gái mới biết yêu thổn thức, viết dào dạt. Anh như gái già viết mãi, chán rồi". Tôi nghĩ bụng: Thì hết Đêm nguyệt thực đến Cánh rừng tình yêu, rồi Lạc rừng..., bác viết nữa thì bọn em... treo niêu à.

Tôi cũng viết được bút ký MO RAY ĐẠI NGÀN, đại ý: Cách đó mấy năm, A Veo và Trung Trung Đỉnh, Đỗ Tiến Thụy ngồi trên nhà sàn ăn thịt hổ. Chả là con hổ nhỏ bị toán thợ săn nào đó bắn bị thương nặng. Nó lết đến đầu làng Le thì gục. A Veo đi rừng về bắt gặp, vác về nhà làm thịt, rồi gọi mấy chú bộ đội D17 công binh đắp đập hồ nước Mo Ray cùng ăn. Trung Trung Đỉnh và Đỗ Tiến Thụy là khách quý được mời. Sàn nhà lát bằng bương to đập rập, khách chủ ngồi ung dung, tự tại, vui vẻ ăn uống. Cứ gặm xong một cái xương, A Veo lại vạch kẽ sàn vứt xuống gầm nhà. A Veo còn quờ tay nhặt các mẩu xương khách bỏ ra, vạch kẽ sàn vứt xuống đất. Tiếc quá! Đỗ Tiến Thụy bảo: "Lúc ấy dân Ja Rai ở làng Le chưa biết lấy xương hổ nấu cao. Chả lẽ xin chủ nhà những mẩu xương ấy. Ngại quá!" Ông Đỉnh không để ý đến xương hổ vì rượu ngon và những câu hát Hơri cuốn ông về thời nguyên thuỷ hoang sơ mất rồi.

Sau này, nhà văn Trung Trung Đỉnh nhớ lại, kể: Ăn vừa xong thì con hổ mẹ về. Nó ôm cột nhà sàn rung đùng đùng. Trâu, bò, dê, heo, gà ngan... chết khiếp, kêu loạn xị, phá chuồng. Một lúc rồi cũng yên ắng. Chú em Thụy vội vã xuống đất nhặt xương hổ (chắc là định mang về nấu cao) thì sạch bách, không một mẩu nào. Có dễ hổ mẹ về nhặt xương của con mang đi... Chuyện hư thật như huyền thoại. Tôi nghe nói cả Đông Đương còn một con hổ thọt. Có khi hai nhà văn này ăn thịt mèo rừng lại cứ tưởng là hổ!?

Hết đợt đi Mo Ray, chúng tôi trở lại phố núi. Nhà văn Lê Văn Thiềng đón về báo Kon Tum. Hai ông thì thào chuyện gì đó, lát sau, Trung Trung Đỉnh bảo tôi:

"Anh không phải phiền máy di động của chú nữa".

"Bác mượn di động của em cũng giống như mượn bánh xà phòng thơm về tắm. Xót ruột thật, nhưng thằng "không có con gái" này vẫn... zô tư".

"Thôi, anh có rồi. Thật mà."

Tôi chưa kịp hỏi: sao có nhanh thế, quay ra đã thấy nàng mắt bồ câu tròn, xinh xắn, mặc quần bò, áo phông xuất hiện, xin gặp nhà văn Trung Trung Đỉnh. Theo cô gái thì: Có một người giấu tên, đọc tiểu thuyết Lạc Rừng cảm phục tác giả quá. Hôm trước giở báo Kon Tum, đọc bài viết về Trung Trung Đỉnh mới hay nhà văn lơ ngơ quá, chưa biết dùng điện thoại di động. Bạn đọc giấu tên ấy nghe tin nhà văn vào Tây Nguyên, bèn mua cái điện thoại samsung và nhờ nhân viên đại lý mang đến tặng. Dù Lê Văn Thiềng báo trước có chuyện đó, nhưng ông Đỉnh vẫn bất ngờ. Chỉ đến khi cô gái chìa quyển Lạc Rừng, xin chữ ký Trung Trung Đỉnh giúp người bạn đọc giấu tên kia, ông mới tin là thật. Ông đặt bút ký loằng ngoằng, rồi ngây mặt ra sung sướng. Làm nhà văn như Trung Trung Đỉnh được bạn đọc quý mến đến như vậy, dễ chẳng được mấy người?!

Tôi mất nửa giờ đồng hồ hướng dẫn Trung Trung Đỉnh dùng máy di động. Văn Công Hùng thấy thế cứ cười hí hí. Nói trước ông Đỉnh quên sau. Viết văn hay thế, bạn đọc quý mến thế, mà có vài thao tác gọi và nhắn tin cũng quên.

"Thôi chết rồi, chú bấm giúp để anh gọi về cho con gái".

Lại con gái! Nghe tiếng tút tút, tôi trao máy cho ông:

"Bố đây! Bố Đỉnh đây. Thế nào con gái? "Thắng không kiêu, bại không nản nhé!" À... đỗ rồi à? Thừa những 4 điểm? Ba con 9 à? Tại sao không phải là ba con 10 mà chỉ được ba con 9? Ngày trước tân binh, bố bắn bài một được ba con 10 cơ đấy...".

Con bé Thảo đỗ vào đại học Mỹ thuật Công nghiệp, ông Đỉnh sướng run người, lại còn cố lên giọng mắng yêu con gái: "Tại sao không phải ba điểm 10?" Hách ghê!

Chúng tôi mừng quá! Còn mừng hơn cả Trung Trung Đỉnh. Cuộc đàm thoại ngưng, nét mặt ông rạng rỡ, các cơ dãn hết ra. Rồi ông bần thần, cứ như đang trong mơ, cứ như vừa bỏ khỏi gánh nặng ngàn cân trên đôi vai gầy. Tôi bảo:

"Bác sướng nhé. Dứt khoát chuyến này về Hà Nội, em bảo con bé Thảo: Mày làm bố mày mất ăn mất ngủ cả tuần. Chú cũng không yên ổn 7 ngày. Con gái con lứa gì mà bố khổ thế?"

Ông Đỉnh cười hớn hở, bảo:

"Chú không có con gái, biết đếch gì!"

3356 chữ Tháng 12. 2009

Sương Nguyệt Minh

Bác Đỉnh: Chú có 2 con gái, biết đếch gì?

Sương Nguyệt Minh: Rượu này tôi ủ đúng 100 năm, may nhờ có ông vợ mới cho khui đấy, mình uống một trận cho đã

Đỗ Tiến Thụy: Chụp ảnh té ra khó hơn viết văn các bác ạ

Hữu Kim: Lên xe bông thích thật

NHÀ VĂN VÀ... Ô TÔ

vanconghung — Wed, 20 Jan 2010 07:42:25 +0700

Đỗ Tiến Thụy giục mãi: Bác đưa bài này lên bảo đảm... cháy blog. Mình thì thấy nó cũng... mà thôi, hôm qua nó vừa đãi mình bữa thịt chó, nỡ lòng nào mà... khen. Mà tên này cũng có con log, y không post mà gửi gắm vào nhà mình cho sang. Cứ post lên thì biết. Dù sao bài này đã in VNQĐ...

---------------------

Nhà văn và... Ôtô

Tin đâu sét nổ ngang tai

Nguyễn Hoàng Thu đã biết nài (điều khiển) ôtô!

Đó là tin dư luận đồn thổi rầm rĩ cách đây mươi năm, khi mà Nguyễn Hoàng Thu, một nhà văn lúc nào cũng mơ màng, đi xe đạp còn run, bỗng nhiên biết lái ôtô. Không phải chỉ biết lái xe, ông còn tậu hẳn một "con" Nissan 4 chỗ. Quái, chả nhẽ hắn lấy tiền nhuận bút tiểu thuyết Con đường đêm và trường ca Krông Ana không đổi dòng mua xe? Tin đồn bay xa chín núi mười đồi, vang ra tận Hà Nội. Nhà văn Trung Trung Đỉnh bán tín bán nghi, bèn bổ vào Tây Nguyên kéo nhà thơ Văn Công Hùng và tôi đi xuống Đăk Lăk xác định thực hư.

Tới nhà Nguyễn Hoàng Thu chúng tôi đã choáng váng khi thấy một chiếc xe trắng tinh như một chú ngựa bạch đang đứng thung dung trước thềm. Trung Trung Đỉnh vội vàng tháo kính dụi mắt lẩm bẩm, quái, không lẽ mình hoa mắt? Nhà thơ Văn Công Hùng thì bảo tôi, chú có nghiệp vụ, chú xem xe thật hay xe giả! Tôi nhảy ngay vào xe kiểm tra một hồi rồi thò cổ ra thông báo: Đúng là... ôtô thật!

Nghe thế Trung Trung Đỉnh quát phủ đầu: Này ông Thu! Ông ăn tiền của bọn tham nhũng hay viết bài ngợi ca lâm tặc mà lắm tiền thế?! Nguyễn Hoàng Thu gãi đầu thanh minh: Oan cho tui quá! Cái xe second-hand này tôi mua bằng tiền nhuận bút hẳn hoi, giá có hơn chục triệu, lại còn được khuyến mại thêm... một bình xăng! Tui đã có bằng lái rồi, hôm nay tui chiêu đãi các ông một bữa... đi xe miễn phí!

Mới nghe Trung Trung Đỉnh đã kêu to: Ôi ôi ôi, tự dưng tôi đau bụng quá! Nói rồi ông ngả lưng ra võng ôm bụng nhăn nhó. Nhà thơ Văn Công Hùng thấy thế thì lo lắng móc trong ba lô lọ dầu Thái Lan chạy đến. Nhưng ông Đỉnh nháy mắt kéo đầu Văn Công Hùng xuống nói nhỏ: Chớ dại! Chui vào xe ông Thu khác nào... chui vào quan tài!

Nghe được câu đó, Nguyễn Hoàng Thu trợn mắt quát to: Các ông chớ coi thường tui nghe! Tui đã một mình lái con xe này ra Hà Nội rồi!

Nhìn bộ dạng của Nguyễn Hoàng Thu, tôi và nhà thơ Văn Công Hùng sợ tái cả mặt. Ông Thu mà giận thì lần sau xuống Buôn Mê đừng hòng được viếng hầm rượu trăm vò ngâm đủ loại kì hoa dị thảo. Hai chúng tôi đành phải đồng ý chui vào xe "nộp mạng". Riêng Trung Trung Đỉnh thì tủm tỉm bảo: Đợi tôi gọi điện về... từ biệt vợ con rồi sẽ đi! Ông nói rồi chạy ra vườn cà phê gọi cho một người bạn. Người bạn chứng nhận: Đúng là Nguyễn Hoàng Thu đã một mình lái xe ra Hà Nội dự Đại hội Nhà văn thật. Nhưng suốt chặng đường ông Thu toàn gài số 1, tốc độ 10km/h. Từ Tây Nguyên ra Hà Nội chỉ mất có... 12 ngày thôi! Chiếc xe sau chặng đường mệt mỏi, rơi mất một "mắt" và rụng cả ống bô, không được chủ an ủi câu nào, lại bị ông mắng, sao mày uống xăng như... voi Buôn Đôn uống nước vậy! Có hơn ngàn cây số mà hết những... 750 lít xăng, bằng đúng mức tiêu thụ của... xe tăng!

Xong cú điện thoại, Trung Trung Đỉnh cương quyết "đau bụng" tiếp. Chiếc xe do Nguyễn Hoàng Thu cầm lái loạng choạng lao ra phố Buôn Mê. Tôi xung phong ngồi ghế trước bởi tự tin mình có tới 10 năm cầm vô lăng, nếu có bề gì sẽ chộp tay lái của Nguyễn Hoàng Thu can thiệp. Ngồi ghế sau, Văn Công Hùng run cầm cập, tay nắm chặt khoá cửa xe, luôn luôn ở trạng thái sẵn sàng... phi ra ngoài.

Nhìn bộ dạng căng thẳng của hai chúng tôi, Nguyễn Hoàng Thu trấn an, yên tâm, tao sẽ đưa chúng mày tới... nơi an nghỉ cuối cùng! Nghe mà rợn hết cả gáy!

Thật may là hôm ấy, tuy hàng chục lần suýt tông vào cột điện hoặc láng ra lề đường, nhưng cuối cùng Nguyễn Hoàng Thu cũng đưa được xe về nhà an toàn. Ông mở cửa xe ôm chầm lấy hai chúng tôi mà hôn, vừa hôn vừa hổn hển: Hai thằng mày là... bạn tốt của tao! Còn thằng Đỉnh... Tao phải xem lại tình cảm giữa tao và mày!

Nguyễn Hoàng Thu rất cưng xe, âu yếm gọi nó là "con chiến mã của tui" và dùng vào việc tác nghiệp cho cả hai vợ chồng. Ở Tây Nguyên, ông là phóng viên đại diện báo Thanh Niên, vợ ông - nhà thơ nhà báo Hoàng Thiên Nga, Trưởng Ban đại diện báo Tiền Phong khu vực. Những bài phóng sự điều tra sắc sảo của cặp vợ chồng nhà văn kiêm nhà báo tố cáo những vụ tiêu cực trên địa bàn Tây Nguyên đã rúng động khắp nước. Cơ quan chức năng đã vào cuộc khiến nhiều nhân vật cỡ bự vừa lồng lộn vừa run rẩy.

Một đêm, đang ngủ thì Nguyễn Hoàng Thu bật dậy vì thấy sáng rực ngoài sân. Ông vội lao ra thì ôi thôi, "con tuấn mã" của ông đang giãy dụa trong lửa bỏng. Trong ánh lửa cháy đùng đùng, ông nhìn thấy hai đứa trẻ tay cầm can đang vội vã trèo qua tường rào nhà ông để nhảy ra đường. Lúc đó, thay vì dập lửa cứu xe, ông lại vội vàng chạy ra... giang tay đỡ hai đứa bé, miệng kêu lên lo lắng: Cẩn thận kẻo té các cháu ơi! Hai thằng nhóc thấy Nguyễn Hoàng Thu ứng xử "hổng giống ai" thì mếu máo nói rằng: Chúng cháu được người ta thuê 100 ngàn đồng để đốt xe của bác! Nghe xong Nguyễn Hoàng Thu thở dài rồi bảo, thôi, các cháu về đi.

Khi Nguyễn Hoàng Thu quay vào thì chiếc xe đã... cháy xong. Ông bần thần đứng nhìn chiếc xe y hệt một kị sĩ nhìn con ngựa chiến tri âm tri kỉ: Ôi xe ôi, đại sự chưa thành mà mày đã chết! Hu hu!

Khóc xong gạt nước mắt bảo vợ: Chúng nó đốt xe là để dằn mặt mình. Ngày mai, em... đưa anh ít tiền để đại tu xe. Chúng ta phải chiến đấu đến cùng em ạ.

Nhờ được "chạy chữa" kịp thời, "con tuấn mã" của Nguyễn Hoàng Thu lại tung vó trên khắp những con đường Tây Nguyên bụi đỏ tiếp tục cuộc đấu tranh. Kết cục là nhiều nhân vật cỡ bự đã phải hầu toà.

Sau vụ này, "con tuấn mã" của Nguyễn Hoàng Thu bỗng trở nên khét tiếng. Có người đã ngỏ ý mua lại chiếc xe với giá 1 tỉ.

Bây giờ người thành phố Buôn Mê Thuột lại thấy Nguyễn Hoàng Thu đi lại bằng xe máy. Nhiều người tưởng ông đã bán ôtô nhưng không phải. Ông đặt chiếc Nissan 4 chỗ tróc sơn loang lổ lên bệ trước sân nhà để hàng ngày ngắm nghía. Trước mắt ông không phải là chiếc xe tàn phế, mà là một bức tượng chiến mã với những vết thương trận mạc kiêu hùng.

ĐỖ TIẾN THỤY

LÀM THƠ HAY LÀ TỰ SÁT

vanconghung — Sat, 16 Jan 2010 14:50:03 +0700

Đến bây giờ thì mình đã thấm thía nỗi nhọc nhằn khốn khổ của việc làm... thơ. Nhiều khi là bị vạ lây. Đại ca Trần Mạnh Hảo vừa tung ra hai bài hừng hực lửa, "uýnh" hai cái giải thưởng văn chương hoành tráng. Mình thấp bé nhẹ cân, chả dám lạm bàn những thứ cao siêu ấy. Nhưng mà thấm. Có một số nhà thơ bị vạ lây....

---------------------

Mình quan niệm thơ là sự thăng hoa cá nhân, nhiều khi rất bí ẩn và... bí hiểm. Và cá nhân nhà thơ phải chịu trách nhiệm về những gì mình viết ra. Mà nhà thơ là một cá thể, y có đại diện cho ai đâu. Ai thích, đồng cảm thì trở thành công chúng của thơ y, không thì thôi, làm sao mà bắt tất cả mọi người đều phải thích được. Chỉ vài "bác" có được quần chúng đông đảo thích tác phẩm của mình thôi, ví dụ như Kinh Thánh, như Nguyễn Du với Truyện Kiều, và kể cả bác Tố Hữu... Thêm nữa, thơ thiên về cảm nhận, nhiều khi nó như là do... giời làm (hihi, mình nghe cụ Hoàng Cầm bẩu khi làm lá Diêu Bông giời đọc cho cụ chép), vì thế người đọc phải cùng tần số với người viết. Để làm thơ hiểu dễ hơn làm thơ cảm. Chao ơi tù mù quá... Tóm lại theo mình hiểu (à cảm) thì bác Hảo nói về các giải thưởng, nhưng các đồng đội mình bị... vạ lây. Mình chơi với cả Nguyễn Thanh Mừng và Trần Tuấn. Thôi thì mời các bạn vào xem lại bài này, mình post khi "Ma Thuật Ngón" chưa được giải thưởng Bách Việt.

Mời click vào link dưới đây:

MA THUẬT TUẤN

MỘT CÂU HỎI LỚN CHƯA LỜI ĐÁP

vanconghung — Wed, 13 Jan 2010 13:44:22 +0700

Mình là thằng tự phụ, nhưng bây giờ thì... hoang mang. Có khi mình dốt thật. Nhưng nếu dốt vì việc này thì không phải mình dốt đột xuất, dốt vì già, mà là dốt từ thời xửa xưa. Nhưng mà rồi lại thấy không nên tự ti. Có người dạy: đến đâu cũng chép cũng ghi/ không biết thì hỏi tự ti làm gì. Học thày không tầy học bạn, mình post ý kiến này lên để... học...

---------------------------

Từ hồi đi học, cả phổ thông và đại học, mình đều được khen là giỏi... chính tả nhất lớp. Cô giáo nói em có năng khiếu chính tả thế, nếu đi làm thơ thì sẽ lên đến chức... ca dao, còn nếu đi làm báo thì dứt khoát được giao chức... sửa morát. Bên trang web nhà bác nhà văn Xuân Đức có một bạn đọc comment rằng: Bây giờ có nạn viết và đánh máy sai lỗi chính tả và lỗi đánh máy. Tôi đọc thấy các nhà văn càng sai tùm lum. Duy chỉ có nhà thơ Văn công Hùng tôi đọc thấy trên blog của ông và các bài đánh máy vi tính, cấm thấy sai bao giờ... hehe phát rồi viết tiếp.

Sáng nay đang ngồi làm việc thì cô bé biên tập gõ cửa: Cháu báo cáo chú một việc. Nói đi. Dạ lâu nay cháu thấy Tạp chí ta sai lỗi nhiều quá, từ số này chú cho cháu sửa lại cho đúng. Ơ, sai gì, sai thế nào, chú có thấy sai đâu? Dạ sai to chú ạ, ấy là các chứ HÓA lâu nay đánh dấu sắc vào chữ O là sai, phải vào chữ A mới đúng, cũng như thế, chữ THÚY phải đánh dấu sắc vào chữ Y trong khi lâu nay mình đánh vào chữ U là sai. Ai bảo cháu thế. Cháu là hay ngồi rồi sáng tạo linh tinh lắm đấy. Viết như lâu nay là đúng hiểu chưa. Chấm hết không cãi... Nhưng cô bé vẫn cãi: Nhưng như cháu nói mới đúng chú ạ. Cháu đi học thầy dạy ngôn ngữ của cháu ở đại học Quy Nhơn còn phân tích rất cụ thể, ví như tên cháu Thúy Vân thì bao giờ cháu cũng viết là THUÝ. Mình nổi nóng thật sự: Nếu thế thì thầy cháu... ngu. Chấm dứt, không cãi. Hehe, dạo này mình hay nổi máu độc đoán thế...

Một lát sau cô bé sang: Chú ơi, có sách đây chú ạ. Ấy là cuốn từ điển do giáo sư Hoàng Phê chủ biên, Nhà xuất bản KHXH xuất bản năm 1994. Thì tất cả các chữ HÓA đều đánh dấu sắc vào A, và chữ THÚY đánh vào Y. Chết mẹ, mình mắng oan cô bé rồi, mình ngu thật rồi. Len lén gọi điện thoại cho ông ĐQH, trưởng ban Nhân Dân hằng tháng, vì mình biết tờ này có quy định chính tả rất chặt chẽ, trình bày như thế như thế, lão bảo mày ngu, nó ở A với Y chứ. Nhưng trên bàn mình đang có tờ báo Nhân Dân Hằng tháng, mình lật ra, bài ông Hồng Vinh đăng trang đầu tiên, chữ hàng hóa, dấu sắc nhấn vào chữ O. Mình nói lại thì lão cáu: Tao đang bấn lên làm báo tết, mày cứ hỏi lằng nhằng. Hehe, một cách lờ lớ lơ đây mà. Thôi thanh kiu ông bác làm ở tờ báo ít lỗi chính tả nhất nước, mình điện cho mấy giáo sư đang dạy đại học Huế. Các lão đang... nhậu. 10 giờ trưa mà nhậu, giỏi thật. Mình trình bày sự việc thì ai cũng bảo: Thế mà cũng hỏi, ngu, đánh vào O với U chứ. Nhưng ngay đấy thì các lão ấy "nội bộ mâu thuẫn" khi có một lão bảo "Chữ A và chữ Y". Thế là... cãi nhau. Điện thoại phát nóng lên mà các lão vẫn cãi nhau, cuối cùng một lão trịnh trọng bảo: Ở Tây Nguyên thì đánh vào đâu cũng được, không chấp. Mình hỏi điện thoại của PGS TS ngôn ngữ Hoàng Tất Thắng để hỏi cho ra nhẽ nhưng không ai có. Thế thì tức quá, tức chết đi được. Lục trong đống lai cảo thấy có 1 bài của Hoàng Tất Thắng gửi từ đời nào, dò mãi thấy có một chữ HÓA, lão đánh dấu sắc vào chữ O. Mình vào Gúc gồ, gõ Mai Phương (không gõ Thúy cho khách quan) các kết quả Thúy đều đánh dấu sắc vào U. Ngay word thì dấu sắc cũng O và U.

Lao về nhà, lục từ điển thì lại mất điện, căn buồng tối om, mà cái giá sách gần nghìn quyển thì làm sao mò. Chạy ngược ra đường mua cây đèn pin, về tìm ra cuốn "từ điển tiếng Việt thông dụng" do Nguyễn Như Ý, Nguyễn Văn Khang, Phan Xuân Thành biên soạn, NXB Giáo dục xuất bản năm 1996- tức là sau cuốn kia. Tất cả chứ hóa giá, hóa đơn, hóa ra... dấu sắc đều đánh vào O, các chữ Thâm thúy..., dấu sắc đánh vào U- huhuhu...

Tóm lại chuyện tưởng đơn giản hóa ra lại phức tạp. Nhưng mình thấy đánh dấu sắc vào chữ A, chữ Y nó cứ như thế nào ấy, trống trếnh, thô kệch như mụ Dunxinhe ấy... vào chữ O, chữ U nó mới dịu dàng khép nép nữ tính đẹp đẽ gọn ghẽ làm sao.

Nhưng mà, tóm lại, đánh vào đâu nhỉ? Chả lẽ muốn đánh thế nào thì đánh, như là nằm ngủ với vợ ấy, lúc nằm ngoài, lúc nằm trong, tùy độ... mỏi của lưng...

Các bậc cao nhân, các bạn thông thái, và cả các giáo sư khả kính... chả lẽ lại để 2 cuốn từ điển oánh nhau... Xin các bạn chỉ giáo và... cãi nhau nhé. Trong khi chờ, mình vẫn quyết: Đánh dấu sắc vào chữ O và U, vì tạp chí không thể chờ...